Fötluðum hefur fjölgað síðustu ár og er stefnt að því að málefni fatlaðra flytjist nú yfir til sveitafélaga um næstu áramót.

Markmiðin með yfirfærslunni eru m.a. að stuðla að samþættingu nærþjónustu við íbúa sveitafélaga og efla félagsþjónustuna við fatlaða og að eitt stjórnsýslustig beri fjárhagslega og faglega ábyrgð á almennri félagsþjónustu. Einnig er mikilvægt að ekki gleymist að hinn fatlaði á rétt á að setja fram kröfur. Skýrt þarf að koma fram hvaða þjónustu og ábyrgð sveitafélögin bera eftir yfirfærsluna.

Mikilvægt er að fötluðum verði tryggt jafnrétti og sambærileg lífskjör eins og almennt gerist í þjóðfélaginu, að þeim og fjölskyldum þeirra sé gert kleift að lifa sem eðlilegustu lífi og fá þá grunnþjónustu sem þeir eiga rétt á. Utanaðkomandi áhrif hafa oft meiri skerðingu í för með sér fyrir hinn fatlaða en fötlunin sjálf og er því mikilvægt að sveitarfélagið sé tilbúið að koma á móts við þarfir hins fatlaða.

Ýmsar áhyggjuraddir hafa heyrst um að yfirfærslan á málefnum fatlaðra geti orðið fjárhagslega erfið fyrir mörg sveitafélög og þar af leiðandi geti skapast mismunun á gæðum þjónustunnar, en tryggja verður að fólk fái að búa við sömu grunnþjónustu hvar sem viðkomandi einstaklingur ákveður að búa.

Hjá mörgum hafa skapast væntingar sem erfitt getur reynst að standa undir ef ekki er staðið rétt að málum og sú sérhæfða fagmennska sem byggð hefur verið upp fái áfram notið sín.

Í dag eru ýmsir eigendur að því húsnæði þeim sem nýtist undir félagsþjónustu, mikilvægt er að sátt sé á milli sveitarfélaga og hagsmunaðila annarsvegar þegar þessi þjónusta færist til.

Æ hærri raddir heyrast um að til að uppfylla 19. gr. sáttmála Sameinuðu þjóðanna um réttindi fólks með fötlun og að það þurfi að leggja meiri áherslu á notendastýrða þjónustu þar sem fjármagn fylgir einstaklingnum sem ákveður sjálfur hvaða þjónustu hann fær og af hverjum.
Margir spyrja sig hvort raunhæft sé að flutningurinn verði að veruleika um næstu áramót. Hvort undirbúningstíminn hafi verið fullnýttur til að vel til takist og hvaða hópum sé ætlað að veita umrædda þjónustu. Vandaður undirbúningur er stærsti þátturinn í því að yfirflutningurinn takist sem skyldi og verður þar samvinna milli bæjarfélags, ríki, starfsfólks félagsþjónustunnar, aðstandendur og neytandi þjónustunnar.

Samningurinn verður endurskoðaður 2014 fjárhagslega og faglega en ekki er hægt að sjá fyrir með kostnaðaraukningu og annað sem fylgir þessari yfirfærslu. En miðað verður við að óháðir eftirlitsaðilar munu hafa eftirlit með verkefnum tengdum þessari yfirfærslu.

Einstaklingar sem munu njóta þessara þjónustu verða að fá aðstoð miðað við getu við hvert tækifæri og ábyrgð félagsþjónustu sveitarfélagsins er mikil í því hlutverki.
Sérstaklega þarf að gefa gaum að þeim börnum sem eru að nýta sér þessa þjónustu en þau eiga rétt á að búa hjá fjölskyldum sínum, réttur sem ber að virða.

 Vitað er að á mörgum stöðum fengu  skólarnir ekki þann fjárstuðning sem þurfti til að veita nægjanlega þjónustu og var þar af leiðandi víða dregið saman. Slíkt má ekki gerast í sama mæli eftir að þjónustan flyst yfir til sveitarfélaga og þegar grunnskólar voru fluttir.
Þar sem staða sumra sveitafélaga  er frekar góð á að vera svigrúm til að vinna vel að þessum málum en gæta verður þó að nægt fjármagn fylgi með yfirtökunni svo ekki komi til niðurskurðar eins og í grunnskólanum. Tryggja þarf að fagmennskan sé höfð að leiðarljósi, að þekking og reynsla haldist í þjónustunni og að kjör þeirra er við hana starfa séu mannsæmandi.

Skóli fyrir alla, þar með talið fatlaða er ekki raunverulegur í dag en til þess að svo verði er gríðarlega mikilvægt að nægur stuðningur og fjármagn verði tekið til hliðar fyrir þessa þjónustu sem fyrst.

Við konur  í Framsóknarflokknum teljum nauðsynlegt að vera vakandi yfir velferð allra landsmanna og að sjá til þess að hvert sveitarfélag miði skipulag sitt við  þarfir fjölskyldunnar á öllum stigum og æviskeiðum.

Þórunn Kolbeins Matthíasdóttir
Aðalmaður í stjórn LFK
Suðvesturkjördæmi