Pistlar

Ögmundi svarað

Birkir Jón Jónsson — Wed, 10 Mar 2010 22:02:00 GMT

Mikil umræða fer nú fram um meint viljaleysi Framsóknarflokksins til að ná samningum vegna Icesave. Vopnabróðir í Icesave málinu, Ögmundur Jónasson, hefur látið í það skína að Framsókn noti málið til að koma stjórninni frá. Mér er ljúft og skylt að leiðrétta þennan misskilning enda hefur Framsóknarflokkurinn í rúmlega eitt ár talað fyrir því að unnið væri þvert á flokka við úrlausn málsins. Málið er nú loksins komið í þann farveg og frá því hefur gengi krónunnar styrkst og skuldatryggingaálag lækkað. Sparnaður þjóðfélagsins vegna þessa nemur a.m.k. tugum milljarða króna. Þetta er fagnaðarefni.

Framsóknarflokkurinn hefur af fullum heilindum unnið að betri samningi í samstarfi við aðra flokka. Við munum áfram vinna að því að tryggja Íslendingum eins hagstæða samninga og mögulegt er. Markmiðið er ekki að fella ríkisstjórnina vegna þessa máls - svo það sé á hreinu. Hins vegar væri það mikið framfaraspor að ríkisstjórnin tæki í útrétta hönd Framsóknarflokksins við úrlausn mikilvægra mála. Það er nauðsynlegt að iðka meiri samvinnu í stað þeirra vinnubragða sem meirihlutinn hefur stundað á vettvangi þingsins.

Framsókn hefur óskað eftir því að þverpólitísk nefnd fari yfir peningamálastefnu Seðlabankans í ljósi himinhárra stýrivaxta - ekki er vilji fyrir slíku samstarfi hjá ríkisstjórninni.

Framsókn lagði fram efnahagstillögur á síðasta ári - ekki var vilji fyrir því að koma þeim í framkvæmd.

Það er undarlegt að fylgjast með stjórnmálaumræðunni í dag. Að flokkurinn sem talað hefur hvað mest fyrir samstöðu og samvinnu sé nú sakaður um að vera ekki heill í sínum málflutningi. Við höfum akkúrat bent á að ríkisstjórninni sé ekki að takast það verkefni að koma til móts við skuldug heimili og að fjölga störfum í samfélaginu.

Eru ekki allir sammála því? Er ekki augljóst að stjórnmálamenn verða að sameinast um að ljúka þessum mikilvægu verkefnum í sameiningu?

Leitt er að Ögmundur Jónasson skuli vera í forsvari í þessari umræðu. Það er einnig umhugsunarefni í ljósi kröfunnar um breytt vinnubrögð Alþingis að ekkert hefur breyst frá því að hrunið átti sér stað. Skyldi það vera vegna þess að reynslumesta fólk þingsins sé við stjórnvölinn?

Jóhanna og Steingrímur hafa verið á þingi í um 60 ár og kunna ekki öðruvísi vinnubrögð. Engra breytinga er þaðan að vænta.

(Greinin birtist á pressan.is 10. mars 2010)

Bandarískir draumar Össurar

Vigdís Hauksdóttir — Tue, 02 Mar 2010 10:43:00 GMT

Undanfarið hafa verið í fréttum aðgerðir utanríkisráðuneytisins til þess að afla stuðnings frá Bandaríkjamönnum vegna Icesave. Í framhaldinu óskaði utanríkisráðherra eftir fundi með Hillary Clinton með frekari málaleitan í huga. Auðvitað eigum við að ræða þessi mál við sem flestar þjóðir enda hefur málflutningur okkar framsóknarmanna verið á þá leið. Það er undarlegt að utanríkisráðherra Íslendinga skuli ekki gera sér grein fyrir stöðu Bandaríkjamann gagnvart Bretum og Hollendingum.

Bandaríkjamenn heyja stríð í Íraq og Afganistan undir nafni NATO. Í örvæntingu leita þeir leiða til þess að einangrast ekki í stríðsrekstrinum. Þeir hafa lagt hart að Bretum og Hollendingum að draga ekki herlið sitt til baka og jafnvel hafa þeir lagt fram kröfu um að fjölga þarna hermönnum. Ég trúi því að Bretar og Hollendingar séu áhugalitlir um þennan hernað og vilja losna enda eiga þeir í miklum erfiðleikum heimafyrir vegna þessa. Hollenska stjórnin er fallin vegna ágreinings um stríðsreksturinn og breska ríkisstjórnin, undir forystu bæði Brown og Blair á sínum tíma, sæta mikilli gagnrýni. Ljóst er að þessar þjóðir halda herliði sínu þarna eingöngu vegna undanlátssemi við Bandaríkjamenn og taka á í leiðinni gríðarlega óánægju heimafyrir. Bretar og Hollendingar hafa eytt hundruðum milljarða vegna þessa, fyrir Bandaríkjamenn, og hafa sætt miklu mannfalli. Svo virðist nú sem breska ríkisstjórnin falli líka á næstu dögum.

Bandaríkjamenn þurfa á allri aðstoð að halda frá Bretum og Hollendingum sem unnt er að fá. Þeir eru í engri stöðu til þess að beita þessar þjóðir þrýstingi til þess að leggja Íslendingum lið. Að auki má á það benda að diplómatísk samskipti Íslendinga við Bandaríkjamenn hafa á engan hátt verið í lagi undir forystu Össurar Skarphéðinssonar. Sendiherra Bandaríkjanna fór af landi brott fyrir rúmu ári og ekki hefur verið talin ástæða að skipa hér nýjan sendiherra eftir að Robert S. Connan sem Obama tilnefndi hætti við að þiggja embættið á sumardögum 2009.

Í hvaða stöðu telur Össur sig vera til að skipa svo fyrir að senda embættismenn í bandaríska sendiráðið með hótanir um stuðning. Í morgunútvarpinu rás 2 sagði Össur að hann væri stoltur af þeirri hörku sem starfsmenn hans hefðu sýnt í viðræðum við Sam Watson starfandi sendifulltrúa.

Já Össur skipað gætir þú væri þér hlýtt.

(Grein í Fréttablaðinu 27. febrúar 2010)

Viðvörunarkerfin þurfa að vera í lagi!

Einar Skúlason — Thu, 25 Feb 2010 09:32:00 GMT

Í lok árs 2009 bjuggu um 27.000 börn yngri en 18 ára í Reykjavík samkvæmt tölum á vefsíðu Hagstofunnar. Það eru ansi mörg börn. Ef þau myndu taka sig saman og stofna sveitarfélag, þá yrði það þriðja fjölmennasta sveitarfélagið á Íslandi.

Það eru hins vegar pabbar og mömmur og afar og ömmur, sem vaka yfir hagsmunum barnanna auk þeirra stofnana Reykjavíkurborgar sem við eiga og því engin þörf á að stofna sérstakt sveitarfélag fyrir þau. Þar gegna grunnskólar (og raunar leikskólar líka) stóru hlutverki og eru að standa sig vel.

Það má hins vegar alltaf gera betur.

Sem pabbi þá hef ég einfaldar þarfir gagnvart skólakerfinu. Ég vil að synir mínir séu glaðir og öruggir í skólanum, fái svigrúm til að vera þeir sjálfir og þroska sína hæfileika en læri jafnframt að bera virðingu fyrir öðrum og vera hluti af hóp. Vellíðan þeirra er undirstaða þess að nám geti átt sér stað og að metnaður verði til.

Börn eiga að þroska sitt sjálfsmat í skólanum. Auðvitað í samvinnu við starfsfólk skólans, foreldra og aðstandendur, hvort kerfi styður við hitt og heimilið gegnir auðvitað stærsta hlutverkinu í lífi barna. Skólinn þarf hins vegar að vera öruggur og ánægjulegur samastaður fyrir börnin.

Það er ömurlegt að reyna að fá barn til að mæta í skólann, þegar augljóst er af öllu að því líður ekki vel þar. Ég hef verið í þeirri aðstöðu og margir sem þekkja þann vítahring sem skapast við þær aðstæður. Í flestum tilfellum er slíkt tímabundið, en ekki er hægt að horfa framhjá þeim tilvikum sem slíkt er langvarandi og getur það m.a. orsakast af því þjóðfélagsmeini sem kallast einelti.

Í mínum skilningi þá er það einelti þegar einstaklingur verður margendurtekið og á afmörkuðu eða lengri tímabili fyrir aðkasti frá einum eða fleiri aðilum. Það getur verið líkamlegt eða andlegt, en á það sammerkt að sá sem verður fyrir því getur ekki varist því.

Það segir sig sjálft að enginn sem verður fyrir einelti í skóla lítur á skólann sinn sem öruggan og ánægjulegan samastað. Meðal annars af þessum sökum er mikilvægt að tryggja að í öllum skólum sé lögð rík áhersla á samskipti og virðingu og að undantekningalaust séu til staðar virkar áætlanir gegn einelti.

Það þarf að endurskoða þær með reglulegu millibili eins og allar aðrar áætlanir sem unnið er eftir og þær mega ekki bara liggja óhreyfðar í skúffu eða á heimasíðu skólanna. Það þarf alltaf að athuga hvort kerfið virkar eins og gera þarf með t.d. brunavarnakerfi. Því ef einn nemandi fær ekki úrlausn sinna mála, þrátt fyrir að allir aðrir þættir séu í lagi, þá hlýtur það að vera „falleinkunn". Við viljum ekki missa einn nemanda vegna ófullkomins brunavarnarkerfis og viljum ekki heldur missa nemanda vegna ófullkominna vinnureglna eða áætlana sem hafa það að markmiði að vinna gegn einelti.

Þess má að lokum geta að borgarstjórn samþykkti á fundi sínum í haust að helga einum degi á ári baráttunni gegn einelti, sérstaklega meðal barna og unglinga. Vonandi verður það til þess að halda umræðu á lofti um þetta mikla mein í samfélaginu.

(Greinin birtist á pressan.is 25. febrúar 2010.)

Réttaróvissa vegna erlendra lána

Eygló Harðardóttir — Wed, 17 Feb 2010 15:50:00 GMT

Hinn 12. febrúar síðastliðinn féll dómur í Héraðsdómi Reykjavíkur þar sem ákvæði lánasamningsins um gengistryggingu voru dæmd ólögmæt þar sem lánið hafi verið veitt í íslenskum krónum. Áður hafði fallið annar dómur við sama dómstól þar sem komist var að gagnstæðri niðurstöðu í mjög svipuðu máli.

Því er ljóst að fullkomin réttaróvissa ríkir um þetta álitaefni og úr henni verður ekki skorið nema fyrir Hæstarétti. Að öllu óbreyttu verður málið ekki tekið fyrir þar fyrr en í fyrsta lagi undir næstu áramót.

Hvað er erlent lán?
Hagsmunasamtök heimilanna, talsmaður neytenda og fleiri hafa ítrekað bent á hugsanlegt ólögmæti erlendra lána, sérstaklega ákvæði laga um vexti og verðtryggingu þar sem blátt bann er lagt við að skuldbindingar í íslenskum krónum séu bundnar dagsgengi erlendra gjaldmiðla. Einnig hefur verið bent á að hugsanlega sé ekki hægt að skilgreina lánasamninga á milli tveggja innlendra aðila sem erlent lán. Þannig fari eftir búsetu útgefanda hvort verðbréf séu flokkuð sem innlend eða erlend en ekki myntinni sem verðbréfið er gefið út í. Þannig ræður mynt lánsins engu um hvort lánið sé innlent eða erlent, heldur aðeins búseta útgefandans.

Í grein eftir Gunnlaug Kristinsson, löggiltan endurskoðanda, segir: „Nánast undantekningalaust hefur veiting lána í erlendri mynt eða lána með gengistryggingu, til almennings og fyrirtækja á Íslandi, verið veitt til viðskipta þar sem undirliggjandi verðmæti eru í íslenskum krónum og greiðsla til lántaka verið í íslenskum krónum þrátt fyrir hin gengistryggðu ákvæði eða hreinlega erlend lánsfjárhæð tilgreind í texta skuldabréfsins... Skuldbinding milli tveggja innlendra aðila er því alltaf í íslenskum krónum, ef útgreiðsla lánsins var í íslenskum krónum og lánveitandinn er innlendur aðili, hvernig sem á málið er litið enda er íslenska krónan eini lögmæti gjaldmiðill landsins."

Með þessum rökum eru lán milli innlendra aðila alltaf í íslenskum krónum, hvernig sem lánasamningarnir eru orðaðir, ef enginn erlendur gjaldmiðill skiptir raunverulega um hendur.

Miklir hagsmunir

Af þessu er ljóst að gífurlegir hagsmunir eru af því að fá úr því skorið sem allra fyrst hvort gengistryggðir lána- og kaupleigusamningar eru löglegir eða ekki.

Viðskiptaráðherra upplýsti í svari við fyrirspurn Birkis Jóns Jónssonar í júlí í fyrra, að yfir 40.000 einstaklingar eru með fjármögnun bifreiðar í erlendri mynt að upphæð yfir 115 milljarða króna. Þá upplýsti félags- og tryggingamálaráðherra í svari við fyrirspurn Helgu Sigrúnar Harðardóttur að gengisbundin skuldabréf til heimila voru um 315 milljarðar króna í lok september 2008 og voru 107 milljarðar skilgreindir sem erlend íbúðalán. Þá eru ónefndir sambærilegir lánasamningar fyrirtækja.

Þótt ýmsir hafi lagt áherslu á mikilvægi þess að flýta meðferð þessara mála, liggur fyrir að dómstólar taka ekki við slíkum fyrirmælum frá ráðherrum eða öðrum. Því má telja einsýnt að dómstólar telji sér óheimilt að flýta málum þar sem reynir á lögmæti innlendra lána- og kaupleigusamninga í erlendri mynt. Einnig hafa lögfræðingar og nú síðast efnahags- og viðskiptaráðherra bent á að gengistryggðir lánasamningar eru ekki allir af sama toga og þar með ekki sjálfgefið að niðurstaða Hæstaréttar í ofangreindu máli hafi almennt fordæmisgildi.Enginn vilji hefur verið hjá ríkisstjórninni að taka á gengistryggðum lánum á heildstæðan máta, þrátt fyrir að talsmaður neytenda hafi lagt fram tillögur á sínum tíma um gerðardóm til að leita ásættanlegrar lausnar fyrir bæði lánveitendur og lántakendur.

Á sama tíma og ráðherrar varpa frá sér allri ábyrgð og segja beinlínis að hver og einn þurfi að stefna bönkum og eignaleigufyrirtækjum hafa þeir markvisst unnið að því að draga úr möguleikum almennings til að gera einmitt það. Stjórnvöld hafa hækkað kostnað við málsóknir og ekkert gert til að auka möguleika fólks til gjafsóknar.

Tryggjum réttláta meðferð
Ég hef því ákveðið að leggja fram frumvarp til laga á Alþingi þar sem heimilt verður að óska eftir flýtimeðferð fyrir héraðsdómi og Hæstarétti ef viðkomandi hyggst höfða mál vegna lögmætis lána- og kaupleigusamninga sem eru gengistryggðir. Jafnframt verði nauðungarsölum vegna samskonar lánasamninga frestað þar til niðurstaða liggur fyrir hjá Hæstarétti um lögmæti þeirra.

Vonast ég eftir að sem flestir þingmenn gerist meðflutningsmenn með mér í þessu máli, svo hægt verið að aflétta sem fyrst réttaróvissu, takmarka hugsanlega skaðabótaábyrgð málsaðila og tryggja hraða og réttláta meðferð þessara mála í dómskerfinu.

Höfundur er þingmaður Framsóknarflokksins.

(Greinin birtist í Fréttablaðinu 16. febrúar 2010.)

Nú er mælirinn fullur!

Sigurður Ingi Jóhannsson — Wed, 10 Feb 2010 21:09:00 GMT

Hvar eru úrlausnir ríkisvaldsins á skuldavanda heimila og fyrirtækja? Hvar er stefnan í atvinnuuppbyggingu og endurreisn? Nú þarf ríkisstjórnin að hætta að tala um hvað gera þurfi og fara að framkvæma.

Atvinnulífið er stopp. Á ársafmæli ríkisstjórnarinnar er ekkert að gerast í atvinnumálum. Engar framkvæmir farnar af stað. Bara talað um að bjóða út örfá verkefni þannig að framkvæmdir geti farið af stað eftir 6-8 mánuði. Talað um áhuga ýmissa en lítið um efndir eða framkvæmdir. Lítið um raunverulegar tillögur, en mikið mas, seinagangur og stefnuleysi.

Umhverfisráðherra fer þar fremst í flokki. Skemmst er að minnast ákvarðanna hennar um SV-línur á Reykjanesi - í haust óvænt synjun eftir margra mánaða seinkun og stopp í ráðuneytinu. Síðan, þremur mánuðum síðar, er ákvörðun Skipulagsstofnunar staðfest. Árangurinn - margra mánaða stopp í framkvæmdum. Óvissa í langan tíma um hvort af framkvæmdum yrði.

Og nú, eftir að hafa haft aðalskipulög Skeiða-og Gnúpverjahrepps og Flóahrepps í annarsvegar 14 mánuði og hinsvegar 11 mánuði, kemur svarið. Og það er nei - af því að orðið virkjun kemur við sögu. Séu til þess rök að synja staðfestingunni hefði átt að duga 4-8 vikur til umfjöllunar, en ekki 14 mánuðir!!! Þá hefðu sveitarfélögin getað tekið til óspilltra málanna að vinna nýjar tillögur svo framkvæmdagleði einstaklinga og fyrirtækja séu ekki settar skorður. En nei, enn er ríkisstjórnin uppiskroppa með stefnu, - enn ríkir ákvarðanafælni og stefnuleysi í atvinnumálum.

Á meðan líður atvinnulífið fyrir þetta verkleysi. Atvinnuleysi vex, óvissan um hvenær hjólin margfrægu fari að snúast. Hvenær hefst vinna við Búðarhálsvirkjun? Af hverju er ekki búið fyrir löngu að bjóða út þau samgönguverkefni sem á að fara í á árinu? Hvar er viljinn til verka?

Atvinnulífið og fólkið í landinu getur ekki beðið lengur.

Grein birt í Sunnlenska fréttablaðinu 4. febrúar sl.

Hvar er aðhald fjölmiðla?

Birkir Jón Jónsson — Fri, 05 Feb 2010 14:42:00 GMT

Eftir rúmlega mánaðarhlé kom Alþingi saman sl. föstudag. Ég átti von á því að fyrstu mál stjórnarmeirihlutans myndu snúast um skuldastöðu heimilanna, of mikið atvinnuleysi og vanda atvinnulífsins. Því miður hefur Alþingi ekki tekið umræðu um þessi mikilvægu mál nú á fyrstu dögum þingsins heldur hafa málefni Vestnorræna ráðsins verið í fyrirrúmi. Ég er ekki þar með að kasta rýrð á þau málefni en hefði haldið að staða efnahagsmála og lausnir þeirra mála væru brýnni mál miðað við stöðu þjóðfélagsins í dag.

Það er rétt að minna á að fyrir ári síðan var dagskrá þingsins með svipuðu sniði og nú. Þá höfðu þingmenn Vinstri grænna sig mikið í frammi í þingsal með hrópum og köllum - þar heyrðust fyrst orðin „vanhæf ríkisstjórn". Svo mikil urðu lætin í þingsalnum að fresta þurfti þingfundi vegna þeirra. Nú er þessi sami flokkur kominn til valda ásamt Samfylkingunni og dagskrá þingsins með þeim hætti sem raun ber vitni. Lítið sem ekkert hefur verið fjallað um þessa uppákomu þingmanna Vinstri grænna á ársafmæli uppreisnarinnar í þingsalnum.
Hlutur fjölmiðla í þessum efnum er eftirtektarverður. Ekki hefur verið mikið gert úr því að forgangsmál stjórnarmeirihlutans, nú eftir að þing kemur saman, skuli vera líkt og raun ber vitni. Á síðasta ári var mjög mikið gert úr aðgerðarleysi þáverandi ríkisstjórnar þegar þing kom saman (og var full ástæða til) en nú virðast fjölmiðlar ekki fjalla með sama hætti um aðgerðarleysi vinstri stjórnarinnar.

Ný forysta Framsóknarflokksins hefur talað fyrir lausnum á skuldavanda heimila og fyrirtækja síðasta árið. Við höfum varað við aðgerðarleysinu og hvert það mun leiða íslenskt þjóðfélag. Við höfum kallað eftir samvinnu og samstarfi við stjórnarmeirihlutann en ekkert hefur verið hlustað á okkar sjónarmið. Það er orðið fullreynt að núverandi stjórnarflokkar ætli að iðka einhver samvinnustjórnmál. Vinnubrögðin breytast ekkert. Því miður virðast fjölmiðlar (flestir hverjir) ekki ætla að veita stjórninni það aðhald sem nauðsynlegt er í núverandi efnahagsástandi.

Birkir Jón Jónsson, varaformaður Framsóknarflokksins

Stefnuleysi ríkisvalds

Thu, 04 Feb 2010 10:15:00 GMT

Enn heggur ríkisstjórnin í sama knérunn. Enn er stefnuleysi, seinagangur og áhugaleysi á markvissri atvinnuuppbyggingu. Ákvörðun umhverfisráðherra um synjun á staðfestingu aðalskipulaga Flóahrepps og Skeiða-og Gnúpverjahrepps er dæmi um enn ein neikvæð skilaboð til atvinnulífsins um stefnuleysi ríkisstjórnarinnar. Á meðan fjölgar fólki á atvinnuleysisskrá og sú von um að brátt horfi til betri tíðar minnkar.

Að það taki 14 mánuði fyrir ráðherra að komast að niðurstöðu er a.m.k. óskiljanlegur seinagangur, en í versta falli atlaga að atvinnuuppbyggingu og endurreisn atvinnulífs. Úrskurðurinn er illskiljanlegur, í tilfelli Flóahrepps var búið að greiða úr þeim vandamálum sem töldust tengjast greiðslum Landsvirkjunar - samt vísar ráðherrann til þess í úrskurðinum. Engin efnisleg málsmeðferð en dylgjur um að greiðslur Landsvirkjunar hafi haft áhrif á sveitarstjórnarmenn.

Þrátt fyrir að í frumvarpi að nýjum skipulagslögum sé einmitt ákvæði sem geri sveitarfélögum kleyft að innheimta kostnað vegna áforma einkaaðila, landeigenda eða framkvæmdaraðila. Og þannig tryggja í lögum það sem allir hafa séð að er nauðsynlegt - þá notar ráðherra skort á skýru lagaákvæði núverandi laga til að synja staðfestingarinnar.

Er það þar með vilji ráðherrans að almenningur af skattfé sínu greiði allan kostnað við skipulagsvinnu vegna hugmynda einkaaðila? Jafnvel af framkvæmdum sem skila engum tekjum í samfélagssjóði. Það væri merkileg yfirlýsing af hálfu ráðherrans. Ráðherrann er með þessum úrskurði sínum að höggva nærri sjálfsákvörðunarvaldi sveitarfélaga í skipulagsmálum.

Eða er það henti stefna ráðherrans að í þessu máli (sem snýst um virkjanir) sé best að hugsa hvorki til framtíðar, atvinnumála né taka tillit til fordæma.

Afleiðingin er að það hægir á endurreisn atvinnulífsins. Gjaldþrotum fyrirtækja mun fjölga. Atvinnuleysi mun vaxa. Mikil er ábyrgð umhverfisráðherra.

Sigurður Ingi Jóhannsson, alþingismaður.

Á einu augabragði

Tue, 02 Feb 2010 11:56:00 GMT

Steingrímur J. Sigfússon, þingmaður og stjórnarandstæðingur, fór mikinn í fjölmiðlum á haustdögum 2008. Tökum dæmi - á vef RÚV þann 23 október kemur fram: „Steingrímur J. Sigfússon, formaður vinstri grænna, segir að það verði gerð uppreisn hér á landi verði gengið að kröfum Breta og Hollendinga um að Íslendingar greiði 600 milljarða króna vegna Icesave-reikninganna." Hvar er uppreisnin Steingrímur, verður hún kannski þann 6. mars? Á vefsvæði mbl.is þann 22. október 2008 er viðtal við óbreyttan Steingrím J. Sigfússon. Þá blasti sú staðreynd við að Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hafði sett það skilyrði vegna aðstoðar sinnar, að mál vegna Icesave reikninga Landsbankans yrðu að fullu gerð upp við Breta og Hollendinga. Þar segir hann: „... að ef það sé rétt að þetta tvennt hangi saman sé það hrein fjárkúgun. Ekki liggi fyrir að okkur sé lagalega skylt að gera það og þetta bendi til þess að verstu martraðir séu að rætast varðandi aðkomu Alþjóða gjaldeyrissjóðsins." Síðan hefur Steingrímur legið í Þyrnirósar svefni, martröðin breyst í ljúfan draum, sem þjóðin freistar nú að vekja hann af. Síðar í sömu frétt segir Steingrímur að: „Slíkar skuldbindingar upp á hundruð milljarða geti ekki verið einkamál einnar ríkisstjórnar."

Alveg hárrétt Steingrímur, alveg hárrétt. Og þaðan af síður einkamál eins manns og gamalla flokksfélaga hans. Á vefsvæði amx.is í janúar 2009 er einnig að finna merkilega tilvitnun í Steingrím hinn fyrri J. Sigfússon: „Framan af höfðu ýmsir ráðherrar ríkisstjórnarinnar uppi stór orð um að ekki kæmi til greina að Íslendingar létu kúga sig til uppgjafar í deilunni um hina lagalegu og þjóðréttarlegu ábyrgð landsins gagnvart Icesave reikningunum. Eins og lögfræðingar hafa bent á var hlutverk innlánatryggingarkerfa samkvæmt reglum ESB/EES - svæðisins aldrei að takast á við allsherjar bankahrun, heldur aðeins fall einstakra banka." Síðan segir í sömu frétt: „Eins og undirritaður lýsti yfir við atkvæðagreiðslu um málið í þinginu 5. desember [2008] síðastliðinn lítur þingflokkur Vinstri grænna á samninginn sem riftanlegan og ógildanlegan nauðungarsamning. Enn er hægt að afstýra stórslysi fyrir íslenska þjóð. Taki Tryggingasjóðurinn hins vegar við skuldunum er ljóst að þá verður ekki aftur snúið: Þá hefur þjóðin endanlega verið skuldsett á grundvelli pólitískra þvingunarskilmála sem ríkisstjórnin hafði ekki dug í sér til að standa gegn." Það er ég viss um að Ragnari Reykás vöknar um augun af geðshræringu, þegar hann les um umturnaða ráðherrann sem snerist í skoðunum sínum á einu augabragði, við það eitt að skipta um stól í þingsalnum.

Vandi götunnar

Thu, 28 Jan 2010 20:23:00 GMT

Á sama tíma og stjórnarandstaðan (eða utanstjórnarflokkarnir) halda sig til hlés í von um að ríkisstjórninni sé alvara með að vilja betri samninga við Breta og Hollendinga halda sumir ráðherrar áfram að berjast fyrir samþykki núverandi samningsdraga. Því er ekki að neita að sú tilfinning læðist að manni að fundirnir tíðindalitlu í Stjórnarráðinu séu bara sýndarmennska þegar á sama tíma er flutt af kappi endurtekin dagskrá áróðurs fyrir samþykki Icesave-samninga ríkisstjórnarinnar. Enn á ný skjóta upp kollinum gamlar bábiljur sem fyrir löngu er búið að leiðrétta. Í þeim efnum er nú efst á baugi ein allra ósvífnasta og vitlausasti fullyrðingin. Þ.e. sú að Icesave sé „ekki nema 10-15% af vandanum". Á næstu árum muni þurfa að endurgreiða svo mikið af lánum að Icesave sé bara lítill hluti af greiðslunum og því ekki ástæða til að hafa svo miklar áhyggjur af samningunum.

Ekki bókhaldsbrella
Látum vera að velta fyrir okkur gildi þeirrar röksemdafærslu að vandi þjóðarinnar sé hvort eð er svo mikill að ekki komi verulega að sök að bæta á hann. Bent hefur verið á að 10-15% fullyrðingin byggist á fráleitri bókhaldsbrellu. Hvað sem sagt verður um bókhaldsaðferðir fjárfestingabanka á undanförnum árum hefðu þeir, hvorki á Wall Street, City né Reykjavík, komist upp með aðra eins vitleysu. Að kalla þetta bókhaldsbrellu er raunar ofrausn því þarna er um hrein og klár ósannindi að ræða.

Þótt slæmt sé að sumir stjórnarliðar og nokkrir talsmenn þeirra beiti sér með slíkum hætti verður maður þó líklega að vona að þeir geri sér grein fyrir því að þeir fara með fleipur. Hinn kosturinn er nefnilega sá að ráðamenn skilji ekki grundvallaratriði þess skuldavanda sem þjóðin stendur frammi fyrir.

Aðferðin
Nokkrar ólíkar aðferðir hafa verið notaðar. Yfirleitt eru þó meginatriðin þau sömu. Fyrst eru áætlaðar Icesave-greiðslur lágmarkaðar með því að miða við bjartsýnustu forsendur (margar óraunhæfar t.d. varðandi gengisþróun og tímasetningu greiðslna) og núvirða upphæðina niður í botn og sleppa jafnvel vaxtakostnaði (lang-stærsta kostnaðarliðnum). Það er svo borið saman við öll ógreidd lán auk allra hugsanlegra lánamöguleika (hvort sem gert er ráð fyrir að taka lánin eða ekki) á nafnverði og bætt ofan á þau vöxtum.

Brennt eða ávaxtað fé
Litið er framhjá því að Icesave er lán (í erlendri mynt) sem aldrei er afhent. Efnahagslega áhrifin eru þau sömu og að taka yfir 5 milljarða dollara að láni og kveikja í peningunum. Það þarf því að skera niður og skattleggja til að skrapa saman fyrir greiðslum af láninu. Reyndar þarf líklega að skera niður um tvöfalda upphæðina vegna þess að afborganirnar fara út úr hagkerfinu í erlendri mynt þ.a. það fer á mis við margföldunaráhrifin sem ella ættu sér stað (einn fær laun og notar þau til að kaupa vöru sem annar framleiddi o.s.frv.). Annað á að sjálfsögðu við um hin lánin, þau eru afhent, þ.e. peningarnir eru greiddir Íslendingum. Þeir eru svo ávaxtaðir þangað til kemur að því að endurgreiða lánið með sömu peningum að lang mestu leyti. Í sumum tilvikum, eins í tilviki Norðurlandalánanna, stendur til að liggja á peningunum sem gjaldeyrisvarasjóði og skila þeim svo aftur.

Tekjunum sleppt
Ekki er allt upp talið því að í endalausri hugkvæmni við að fela stærð Icesave-kröfunnar hafa menn jafnvel leyft sér að bæta afborgunum orkufyrirtækja af lánum sínum inn í myndina.
Þar er um að ræða afborganir af lánum sem fyrirtækin tóku til að ráðast í framkvæmdir sem skapa núna stóran hluta af gjaldeyristekjum þjóðarinnar og fjármagna endurgreiðslu lánanna.
Þessu til viðbótar er fjárlagahallanum stundum bætt við og því haldið fram að hann sé svo mikill að ekki eigi að hafa áhyggjur af Icesave í samanburði.

Einfalda útgáfan
Þessari ,,10-15% röksemdafærslu" þeirra sem leita nú allra leiða til að fá almenning til að taka á sig skuldir einkabanka má líkja við að fjölskyldu væri send 100 milljón króna krafa vegna skulda annarra. Í stað þess að standa á rétti sínum og láta leiðrétta kröfuna ákveður fjölskyldufaðirinn að taka lán til að borga handrukkara kröfuna. Hann heldur því svo fram að ekki megi gera of mikið úr 100 milljón króna láninu sem hann tók til að forðast vesen, enda nemi samanlögð fasteignalán heimila í götunni nærri milljarði króna. Þ.a.l. séu 100 milljónirnar bara 10% af ,,vanda götunnar". Auk þess eyði heimilið hvort eð er svo mikið um efni fram að aukin greiðslubyrði vegna lánsins sé ekki stórmál.

(Greinin birtist í Fréttablaðinu í dag, 28. janúar 2010.)

Góður fundur þingmanna Reykjavíkur

Thu, 14 Jan 2010 12:07:00 GMT

Þingmenn Framsóknarflokksins í Reykjavík, þau Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Vigdís Hauksdóttir, voru gestir Framsóknarfélags Reykjavíkur á einstaklega vel heppnuðum fundi, sem haldinn var á Hótel Borg þann 13. janúar síðast liðinn.

Í upphafi fundar var Sigmundur Davíð með framsögu m.a. fór hann yfir stöðuna í ICESAVE málinu og fór almennt yfir stjórnmálasviðið. Að framsögu lokinni voru fyrirspurnir úr sal. Voru þingmennirnir báðir til svara. Í svörunum var farið ýtarlega yfir þau álitamál sem snúa að ICESAVE s.s. í hvaða ferli málið er, um hvað verður kosið í þjóðaratkvæðagreiðslunni, samskipti við stjórnvöld og erlenda aðila og fl. og fl.

Það var mál manna að fundurinn hafi verið góð byrjun á félagsstarfinu á nýju ári. Fundurinn var kröftugur og fjölmennur sem sýnir að framsóknarmenn eru hæst ánægðir sem sitt fólk.

Guðmundur Gíslason, formaður Framsóknarfélags Reykjavíkur.