Viðreisn fjármálakerfisins er forgangsmál. Þegar fjármálakerfið verður endurreist er mikilvægt að lausnirnar séu varanlegar, skapi stöðugleika, tryggi öflugt atvinnulíf og einstaklingum og fjölskyldum örugga þjónustu. Framsóknarflokkurinn hafnar allri einangrunarstefnu og telur að öflug samkeppni og þátttaka Íslendinga í alþjóðlegu hagkerfi sé forsenda bættra lífskjara. Við uppbygginguna verði byggt á þeirri þekkingu sem aflað verður í rannsókn á bankahruninu haustið 2008.

Nú þegar verður að koma bankakerfinu í starfshæft horf meðal annars með aðkomu kröfuhafa, auknu gegnsæi og hagræðingu í rekstri, t.a.m. með sameiningum. Aukið aðgengi að lánsfé er grundvallaratriði í endurreisn atvinnulífsins.

Við viljum...

• Jafnvægi í efnahagsmálum, Það er forgangsmál er að lækka verðbólgu og leggja áherslu á að ná markmiðum Maastricht-skilmálanna um upptöku evru á kjörtímabilinu.
• Koma gjaldmiðilsmálum þjóðarinnar í varanlega höfn og afnema gjaldeyrishöft sem fyrst, með samningum við erlenda krónueigendur og íslenska lífeyrissjóði.
• Móta stefnu í gjaldmiðilsmálum, fara í aðildarviðræður við ESB og tengja krónuna við evru með upptöku evru sem langtímamarkmið.
• Blása lífi í fjárfestingar á hlutabréfa- og fasteignamarkaði með aðgerðum eins og afnámi stimpilgjalda, breytingum á lánareglum Íbúðalánasjóðs og skattaafslætti vegna hlutabréfakaupa.
• Eftirlitsstofnanir ríkisins á sviðum neytenda- og samkeppnismála verði efldar þar sem styrkur þeirra og sjálfstæði skipta höfuðmáli.
• Koma rekstri bankanna í eðlilegt horf, þannig að þeir geti þjónað almenningi og fyrirtækjum.
• Semja um aðkomu kröfuhafa að bönkunum og selja hlut í þeim þegar skapast hefur markaður með hlutabréf. Hið opinbera haldi eftir eignarhlut til að tryggja eftirlit með starfsemi bankanna og standa vörð um réttindi smærri hluthafa með aðild að stjórn þeirra.
• Endurskipuleggja og efla eftirlitsstofnanir fjármálamarkaðarins.
• Að eignarhald á einkahlutafélögum verði skráð hjá fyrirtækjaskrá við stofnun og eigendaskipti. Aukið gagnsæi kemur í veg fyrir dulið eignarhald og krosseignatengsl.
• Að stærri lánveitingar og lántökur til hluta félaga og fjárfestingafélaga, sem og til helstu hluthafa í slíkum félögum, verði tilkynningaskyldar til Fjármálaeftirlitsins.

Vinnum saman að...

... frjálsu, opnu og ábyrgu viðskiptalífi og samkeppnisumhverfi.

... heilbrigðri samkeppni á öllum sviðum.

... heilbrigðum, opnum og gagnsæjum verðbréfamarkaði.

Með samtakamætti og samvinnu getum við byggt upp samfélag þar sem manngildi eru sett ofar auðgildi. Samstaða þjóðarinnar grundvallast á því að byrðunum sé skipt á réttlátan og sanngjarnan hátt.

Íslendingar vilja öflugt velferðarkerfi. Mikilvægt er að fjármunum til velferðar sé vel varið og þeir njóti sem mest þurfa á að halda. Einfalt og skilvirkt velferðarkerfi sem byggir á sanngirni, og tryggir að þeim sem lakast standi sé hjálpað, er forsenda þess að sátt verði um nauðsynlegan og óhjákvæmilegan niðurskurð ríkisútgjalda.

Allir þurfa öruggt húsaskjól í samræmi við hóflegar þarfir hvers og eins og þurfa að hafa raunverulegt val um búsetuform.

Öflugasta velferðarúrræðið er atvinna fyrir alla. Að því viljum við Framsóknarmenn vinna með ráðum og dáð.

Við viljum...

• Grípa til almennra aðgerða sem auðvelda heimilum landsins að standa við skuldbindingar sínar.
• Færa höfuðstól íbúðalána niður um 20%, með hugsanlegu hámarki.
• Skattkerfi sem gætir hófs og sanngirni við öflun fjár til sameiginlegra verkefna samfélagsins þannig að þær tekjur sem þarf til lágmarksframfærslu verði ekki skattlagðar.
• Hefja viðræður við aðila vinnumarkaðarins með það að markmiði að ná betra jafnvægi á milli vinnu og fjölskyldulífs. Innan Stjórnarráðsins verði sett á stofn skrifstofa barna og fjölskyldumála.
• Móta velferðarstefnu Íslands. Sú stefna taki mið af fyrirsjáanlegum breytingum í aldurssamsetningu þjóðarinnar og hafi að leiðarljósi að standa vörð um kjör þeirra sem minna mega sín á samdráttartímum.
• Tryggja stöðu Íbúðalánasjóðs til frambúðar og heimila sjóðnum að fara í samstarf við aðrar fjármálastofnanir.
• Breyta greiðsluerfiðleikaúrræðum Íbúðalánasjóðs á þann veg að heimilað verði að ákveðið fast hlutfall heildartekna fjölskyldna og einstaklinga sem eru í greiðsluerfiðleikum renni til greiðslu íbúðalána, þó þannig að jafnræðis sé gætt. Þetta úrræði nái jafnframt til annarra lánastofnana.
• Efla frjálsan sparnað ungs fólks með mótframlagi ríkisins vegna kaupa á húsnæði, búseturétti eða framlags í byggingarsamvinnufélag.
• Að sparnaður í velferðarkerfinu einkennist af samráði, fagmennsku og eins mikilli sátt og mögulegt er. Þess skal gætt í hvívetna að skert þjónusta vegna sparnaðar verði ekki varanleg eða óbætanlegt tjón verði unnið á grunneiningum kerfisins.
• Tryggja að eldri borgarar geti aflað sér hóflegra tekna án þess að bætur skerðist.
• Efla stoðkerfi heilbrigðiskerfisins til að tryggja sem besta nýtingu fjármuna með uppbyggingu einnar rafrænnar sjúkraskrár og með innleiðingu rafrænna apóteka á sjúkrahúsum.
• Auka og bæta göngudeildaþjónustu spítalanna og færa þær nær heilsugæslunni, auka samvinnu sjúkrahúsa og heilsugæslu, bæði við bráðamóttöku og eftirmeðferð.
• Efla samstarf við frjáls félagasamtök, sveitarfélög og stofnanir ríkisins til að standa vörð um líkamlega og andlega lýðheilsu.

Vinnum saman að...

... bættum hag fjölskyldna.

... því að tryggja kjör þeirra sem standa höllum fæti.

... öflugri, hagkvæmri og markvissri velferð.

Framsóknarflokkurinn gengur til kosninga sem boðberi breytinga. Breytinga sem leiða munu til betra samfélags.

Framsóknarmenn hafa kallað eftir breytingum og á síðasta flokksþingi sýndu þeir það í verki með breytingum á forystu flokksins. Á grundvelli þeirrar stefnu sem þar var samþykkt vill Framsókn leiða þá uppbyggingu á íslensku samfélagi sem framundan er.

Breyttir stjórnarhættir

Framsókn vill að þjóðin kjósi sér stjórnlagaþing sem semji nýja stjórnarskrá fyrir lýðveldið Ísland. Stjórnarskrá sem tryggir sjálfstæði Alþingis og setur framkvæmdavaldinu skorður.

Allar ákvarðanir verða að styðjast við skýrar og gagnsæjar forsendur. Forsendum byggðum á bestu fáanlegu ráðgjöf, frá jafnt innlendum sem erlendum aðilum. Stjórnmálamenn eiga að hlusta á gagnrýni og bregðast við henni með viðeigandi hætti en ekki leiða hana hjá sér.

Undanfarnir áratugir hafa einkennst af ráðherraræði þar sem þjóðkjörnir fulltrúar á Alþingi hafa sífellt minna að segja um setningu laga og eftirfylgni með framkvæmd þeirra. Þessu þarf að breyta. Flest lagafrumvörp eru samin af ríkisstjórn og ráðuneytunum og löggjafarsamkoman hefur fengið æ sterkari svip afgreiðslustofnunar framkvæmdavaldsins. Færa verður undirbúning lagasetningar í stórauknum mæli frá ráðuneytunum inn í þingið um leið og samráð við aðila í samfélaginu við samningu frumvarpa er tryggt. Það mun leiða til betri löggjafar.

Framsóknarmenn vilja aðskilnað framkvæmda- og löggjafarvalds, þannig að ráðherrar gegni ekki jafnframt þingmennsku. Við það mun eftirlit Alþingis með framkvæmdavaldinu eflast og sömuleiðis þurfa nefndir Alþingis að fylgja lögum betur eftir, meta hvernig til tókst og hvað má betur fara. Allt mun það leiða til betri stjórnsýslu.

Stjórnun landsins er ekki einkamál stjórnmálamanna heldur samvinna allra hagsmunaaðila sem láta almannaheill sig einhverju varða. Framsóknarflokkurinn leggur áherslu á að efla samvinnu með það að leiðarljósi að allir hafi sitt að segja þegar kemur að mikilvægum ákvörðunum. Efla þarf og formfesta samráð ríkisvaldsins við mikilvæga hagmunaaðila á sveitarstjórnarstiginu, í atvinnulífi, viðskiptum og á vinnumarkaði. Það mun bæta stjórn efnahagsmála í landinu.

Stefna skal að því að einfalda og samræma málsmeðferðarreglur úrskurðarnefnda á stjórnsýslustigi. Þá skal ríkið í öllum tilvikum greiða þeim sem brotið hefur verið gegn á stjórnsýslustigi og fer með mál sitt fyrir nefndirnar, þann kostnað sem viðkomandi hefur haft af rekstri málsins.

Ísland - land tækifæranna

Við eigum öflugan landbúnað, ferðamennsku, auðlindir sjávar, orkuna, góða skóla og öflugt velferðarnet. Við endurreisn efnahagslífsins byggjum við á þeirri miklu uppbyggingu á innviðum samfélagsins sem hefur átt sér stað undanfarin ár.

Við viljum...

• Stjórnlagaþing sem setur nýja stjórnarskrá og skýrari grunnreglur samfélagsins.
• Aðskilnað framkvæmda- og löggjafarvalds. Ráðherrar gegni ekki þingmennsku.
• Að Þjóðhagsstofnun verði endurreist og heyri beint undir Alþingi.
• Að eignarhald sameiginlegra auðlinda þjóðarinnar verði fært í auðlindasjóð sem setji samræmdar reglur um úthlutun, nýtingu og gjaldtöku.
• Að heimildir til þjóðaratkvæðagreiðslu verði auknar og oftar leitað beint til þjóðarinnar.
• Að fjölmiðlar séu fjölbreytilegir, ritstjórnir þeirra sjálfstæðar og eignarhald gagnsætt.
• Styrkja eftirlitsstofnanir sem verði gert kleift að fylgja ákvörðunum sínum eftir.
• Meira aðhald og skýrari reglur um meðferð opinberra fjármuna í öllum ríkisrekstri.
• Að mannréttindi verði ætíð í hávegum höfð og þess gætt að allir þegnar geti haldið reisn sinni í gegnum þá erfiðleika sem að þjóðinni steðja. Fólk á ekki að þurfa að sæta harðneskju yfirvalda vegna fjárhagsvandræða eða sitja fast í skuldafangelsi um árabil vegna skorts á aðstoð og aðgerðum.

Vinnum saman að...

... opnara stjórnkerfi.

... skýrari leikreglum.

... virðingu fyrir mannréttindum.

... samræmdri stjórnsýslu.

... öflugu Alþingi.

Vinna, vöxtur, velferð eru leiðarstef sem alltaf eiga við og ávallt ber að hafa í heiðri. Öflugt atvinnulíf skapar þjóðinni tekjur, enda verða erlendar skuldir þjóðarinnar ekki greiddar með hærri sköttum heldur aukinni framleiðni og gjaldeyristekjum.

Tækifærin leynast víða, meðal annars í hreinni orku, gjöfulum fiskimiðum, öflugum landbúnaði og háu menntastigi. Mikilvægt er að búa atvinnulífinu heilbrigt og stöðugt rekstrarumhverfi þar sem aðgengi að fjármagni, samgöngum, fjarskiptum er tryggt. Ýta þarf undir eðlilega fjölbreytni í atvinnulífinu um land allt.

Lykilatriði hvað varðar öflugt og fjölbreytt atvinnulíf er skattaumhverfið og aðgengi að fjármagni. Mikilvægt er að lækka vexti, jafnvel þótt raunvextir yrðu með því neikvæðir tímabundið. Sé það ekki gert er íslensku atvinnulífi og heimilum veruleg hætta búin.

Velferð og réttlát skipting byrða í gegnum skattkerfið byggir á verðmætasköpun atvinnulífsins og hafna Framsóknarmenn öllum hugmyndum um að atvinnuleysi eigi að vera hagstjórnartæki. Framsóknarflokkurinn hefur ætíð lagt höfuðáherslu á atvinnusköpun og atvinnu fyrir alla. Frá þeirri stefnu má hvergi víkja.

Við viljum...

• Leggja áherslu á meiri fjölbreytni atvinnulífs með því að bæta rekstrarumhverfi minni fyrirtækja, fjölskyldurekstrar og einyrkja.
• Sanngjarnt og samkeppnisfært skattaumhverfi sem stuðlar að nýsköpun og fjárfestingu.
• Auðvelda skráningu hlutafjár í erlendri mynt til að laða að erlent fjármagn og auðvelda fjármögnun atvinnulífsins.
• Stuðla að kröftugri nýsköpun og atvinnuþróun um allt land, m.a. til að treysta þróun atvinnulífs og búsetuskilyrða á landsbyggðinni.
• Farið verði í sérstakt átak til að bæta vegtengingu þeirra byggðarlaga sem enn búa við ófullnægjandi tengingar við þjóðvegakerfið. Það verði í algerum forgangi enda grundvallarforsenda byggðar og eðlilegs atvinnureksturs.
• Endurskoða verður samgönguáætlun með áherslu á mannaflsfrekar framkvæmdir.
• Sameina Nýsköpunarsjóð og lánasvið Byggðastofnunar í Endurreisnarsjóð Íslands.
• Byggja áfram á skynsamlegri virkjun vatns- og jarðhitaorku sem skapi þjóðarauð til framtíðar.
• Ljúka vinnu við rammaáætlun um nýtingu vatnsafls og jarðvarma og leitast við að á hverjum tíma verði aðgangur að orku til skynsamlegrar atvinnuuppbyggingar á Íslandi.
• Útvega fyrirtækjum orku sem fjárfesta á Íslandi, sérstaklega skal taka mið af því hversu umhverfisvæn þau eru.
• Kynna landið allt til eflingar ferðaþjónustu, með áherslu á það sem íslenskt er: Náttúra, matarhefðir, menning og mannlíf. Ímynd landsins byggi á hreinleika, öryggi, góðri þjónustu og fegurð þess.
• Efla og hlúa að matvælaframleiðslu þjóðarinnar í landbúnaði og sjávarútvegi sem bæði skapa gjaldeyristekjur og spara gjaldeyri. Fæðuöryggi er Íslendingum brýnt hagsmunamál.
• Að Ísland hefji aðildarviðræður við Evrópusambandið á grundvelli samningsumboðs frá Alþingi sem tryggi hagsmuni almennings og atvinnulífs og þá sérstaklega sjávarútvegs og landbúnaðar líkt og kveðið er á um í skilyrðum síðasta flokksþings framsóknarmanna. Viðræðuferlið á að vera opið og lýðræðislegt og leiði viðræðurnar til samnings skal íslenska þjóðin taka afstöðu til aðildarsamnings í þjóðaratkvæðagreiðslu í kjölfar upplýstrar umræðu.

Vinnum saman að...

... því að finna og nýta tækifærin.

... aukinni verðmætasköpun.

... traustu umhverfi fyrir frumkvöðla.

... meiri fjölbreytni.

Með skynsamlegri nýtingu og uppbyggingu auðlinda þjóðarinnar, hugvits, handa og náttúru mun Ísland ná sér fljótt á strik á ný.

Á Íslandi skulu allir njóta jafnra tækifæra til menntunar, óháð efnahag og búsetu. Háskólar landsins, framhaldsskólar og stuðningskerfi stúdenta verða að laga starfsemi sína að breyttum aðstæðum og nýjum verkefnum. Tímabundinn samdráttur þjóðartekna má ekki verða til þess að dregið verði úr fjölbreytni náms- og námsleiða eða að vegið verði að jafnrétti til náms.

Virðing fyrir náttúrunni og landsgæðum hefur verið grundvallarstef frá stofnun Framsóknarflokksins. Náttúruauðlindir á ávallt að nýta í anda sjálfbærrar þróunar og samþættingu við efnahagsvöxt, félagslega velferð og verndun umhverfisins.

Við viljum...

• Auka möguleika fólks á að stunda nám í framhaldsskólum frá eigin heimili.
• Fara í stórátak í grunnrannsóknum á íslenskri náttúru. Þær rannsóknir nýtast meðal annars við gerð rammaáætlunar og við undirbúning framkvæmda.
• Styrkja enn frekari rannsóknir á djúpborun og efla rannsóknir til að leita leiða til betri nýtingar jarðvarma.
• Vinna áfram að útgáfu sérleyfa til rannsókna og vinnslu á olíu og gasi á íslensku yfirráðasvæði.
• Auka framlög til samkeppnissjóða sem styðja við tækniþróun og nýsköpun enda hefur það aldrei verið mikilvægara en nú.
• Hefja uppbyggingu vísindagarða með það að leiðarljósi að auka samstarf stofnana og fyrirtækja.
• Að framfærslugrunnur námslána endurspegli raunverulega framfærsluþörf á hverjum tíma og ef námi lýkur á tilskildum tíma verði hluta námsláns breytt í styrk.
• Lánshæft sumarnám í háskólum og fjölga atvinnutækifærum stúdenta.
• Styðja við sumarnám í framhaldsskólum - bæði í staðbundnu námi og fjarnámi.
• Kaupa eða leigja íbúðir til að fjölga stúdentaíbúðum í samvinnu við Íbúðalánasjóð og bankana.
• Efla sí- og endurmenntun þar sem hugað verði sérstaklega að lausnum fyrir fólk sem þarf að skipta um starfsvettvang, t.d. vegna atvinnumissis eða örorku.
• Tekin verði frá svæði vegna náttúruverndar og ferðaþjónustu sem alls ekki verði hróflað við, meðan á vinnu við rammaáætlun stendur, svo sem Jökulsá á Fjöllum og Langisjór.
• Standa vörð um íslenska hagsmuni í loftslagsmálum enda hlutfall endurnýjanlegrar orku mun hærra hér á landi en víðast hvar erlendis.

Vinnum saman að...

... betri menntun.

... aukinni þekkingu.

... bættu umhverfi.