Ferðaþjónusta

Ferðaþjónustan er ein af stærstu atvinnugreinum á Íslandi og mikilvægur drifkraftur hagvaxtar og aukinna lífsgæða á Íslandi. Sá mikli og stöðugi gjaldeyrisstraumur sem ferðaþjónustan skapar er mikilvægur litlu og opnu hagkerfi á borð við okkar. Hann styður við gengi krónunnar og stuðlar þannig að lægri verðbólgu en ella.

Ferðaþjónustan hefur að sama skapi bætt búsetuskilyrði um allt land, en um er að ræða stærstu sjálfsprottnu byggðaaðgerð Íslandssögunnar. Hærra atvinnustig hringinn um landið sem og stóraukið framboð af þjónustu í afþreyingu, gistingu, mat og drykk ásamt bættu aðgengi að náttúruperlum eru aðstæður sem íbúar landsins jafnt sem erlendir gestir njóta góðs af. Framsókn vill auka möguleika á búsetu og störfum á öllu landinu og þar gegnir ferðaþjónustan lykilhlutverki. Lítil og meðalstór fyrirtæki í eigu heimafólks á hverjum stað skila ábata inn í samfélögin og skapa grundvöll til frekari uppbyggingar þjónustu og annarrar starfsemi á svæðinu.

Þeim öra vexti á komum erlendra ferðamanna til landsins á árunum fyrir heimsfaraldur fylgdu vissulega vaxtaverkir. Hins vegar hefur margt áunnist á síðustu árum í að byggja upp nauðsynlega innviði til að taka á móti þessum aukna fjölda. Fjölmörg sóknartækifæri eru til staðar til þess að gera enn betur í þessum efnum til að stuðla að sjálfbærum vexti. Gangi spár um fjölda erlendra ferðamanna eftir eru horfur góðar fyrir ferðaþjónustu og alla verðmætasköpun sem á henni byggir.

Undanfarið hefur verið unnið að ferðaþjónustustefnu til ársins 2030 ásamt aðgerðaáætlun. Meginstefið í henni er að íslensk ferðaþjónusta verði leiðandi í sjálfbærri þróun á grunni efnahagslegs, umhverfislegs og samfélagslegs jafnvægis.

Grunnurinn að verðmætasköpun í ferðaþjónustu er að hún sé arðbær og samkeppnishæf en starfi jafnframt í sátt við land og þjóð. Framsókn vill styrkja umgjörð ferðaþjónustunnar og skapa henni betri skilyrði til að vaxa og dafna í takt við áherslur í ferðamálastefnu og aukna verðmætasköpun. Framsókn telur ljóst að hækkun á virðisaukaskatti á ferðaþjónustu í efra þrep muni leiða til verðhækkana og hafa mjög neikvæðar afleiðingar á samkeppnishæfni landsins. Reynsla nágrannaþjóða sýnir að breytingar hafa ekki aðeins áhrif til skamms tíma heldur einnig á aðsókn til lengri tíma. Ísland er nú þegar einn dýrasti áfangastaður heims.

Það er mikilvægt að viðhalda og styrkja ímynd og orðspor áfangastaðarins Íslands. Markviss, stöðug og heildstæð markaðssetning skilar miklum þjóðhagslegum ábata fyrir landið og hefur hliðaráhrif á aðrar útflutningsgreinar á erlendri grundu. Mikilvægt er að tryggja að markaðssetning Íslands, íslenskrar ferðaþjónustu og á íslenskum vörum sé ávallt unnin af fagmennsku og í samræmi við þær áherslur sem fram koma í ferðamálastefnu og aðgerðaáætlun hennar.

Til þess að tryggja markvissa, stöðuga og heildstæða markaðssetningu til erlendra ferðamanna sem skilar miklum þjóðhagslegum ábata fyrir landið og hefur hliðaráhrif á aðrar útflutningsgreinar á erlendri grundu, þarf að tryggja langtímafjármögnun neytendamarkaðssetningar á vegum Íslandsstofu. Þetta væri í samræmi við það sem gert í okkar helstu samkeppnislöndum s.s. á norðurlöndum. Mikilvægt er að tryggja að markaðssetning Íslands, íslenskrar ferðaþjónustu og á íslenskum vörum sé ávallt unnin af fagmennsku og í samræmi við þær áherslur sem fram koma í ferðamálastefnu og aðgerðaáætlun hennar.

Áfram verður unnið að uppbyggingu innviða í takt við hóflegan vöxt ferðamanna til þess að vernda náttúru landsins og tryggja jákvæða upplifun ferðamanna.

Áhersla sé lög á að innviðir í ferðaþjónustu séu byggðir upp á sjálfbæran hátt og hönnun þeirra falli vel að umhverfinu.

Framsókn leggur áherslu á styrkingu millilandaflugs um Akureyri og Egilsstaði til að stuðla að aukinni dreifingu ferðamanna um landið. Tryggja þarf samkeppnishæfni flugvallanna m.t.t. aðstöðu, lendingargjalda og eldsneytisverðs. Byggja þarf upp samhæft samgöngunet í landinu, sem tengir saman innlent og alþjóðleg samgöngunet, hvort heldur sem er flug eða áætlunarferðir á sjó og landi.

Framsókn leggur áherslu á að ekki skuli lokað á aðgengi að stórum hluta landsins, eða einstökum landsvæðum nema brýna nauðsyn beri til.

Mikilvægt er byggt sé upp heildstætt skipulag ferðaþjónustu hér á landi til að koma í veg fyrir átroðning og neikvæð umhverfisáhrif. Það er hagur bæði ríkis og sveitarfélaga að skapa heildstæða áætlun um landnýtingu og stýringu ferðamanna um landið.

Nýta skal aðgangsstýringu í formi sértækrar gjaldtöku á þeim svæðum þar sem ágangur er mikill og uppbygging og viðhald innviða kostnaðarsöm. Slík gjaldtaka tryggir staðbundnar tekjur sem renna ættu að öllum hluta til þeirra aðila sem sjá um uppbyggingu og verndun svæðisins. Rétt útfærsla myndi tryggja fjármagn til uppbyggingar nauðsynlegra innviða á svæðunum með öryggi, upplifun og náttúruvernd að leiðarljósi.

Rétt útfærsla á staðbundinni aðgangsstýringu myndi stuðla að dreifingu ferðamanna bæði um landið og yfir árið. Gjaldtaka af þessu tagi gæti þannig orðið að verkfæri sem gerir ríki, sveitarfélögum og öðrum hagsmunaaðilum kleift að byggja upp innviði ferðaþjónustunnar með ábyrgari og árangursríkari hætti með tryggri fjármögnun.

Mikilvægt er að endurskoða starfsumhverfi ferðaþjónustunnar með það að markmiði að það sé samkeppnishæft. Einfalda þarf rekstrarumhverfið ásamt því að auka skilvirkni og hvetja til aukinnar nýsköpunar og frumkvöðlastarfsemi í greininni. Gera þarf kröfu til þess að erlend ferðaþjónustufyrirtæki sem starfa hér á landi uppfylli sömu kröfur og gerðar eru til innlendra ferðaþjónustufyrirtækja. Skýra þarf lög og reglur um starfsemi erlendra aðila hér á landi svo jafnræðis sé gætt og til þess að hægt sé að koma í veg fyrir félagsleg undirboð. Huga þarf að virkara eftirliti með ólöglegri atvinnustarfsemi í greininni og tryggt verði að þeir sem eru uppvísir að broti fái viðeigandi og íþyngjandi refsingu. Hlutverk slíks eftirlits er einnig til þess falið að tryggja gæði ferðaþjónustu með áherslu á neytendavernd, menningu og vernd náttúru landsins.