Hugverkaiðnaður, nýsköpun, frumkvöðlar, rannsóknir og vísindi

Hugverkaiðnaður og hátækniþróun

Með sífelldum og fjölbreyttum tækninýjungum, fullkomnun alnetsins og vaxandi vöruflutningum hefur markaður fyrir vörur og þjónustu, ásamt þeirri samkeppni sem fylgir, færst frá því að vera staðbundinn yfir í að spanna yfir allan heim. Samkeppnin er hörð og fer vaxandi, en í slíkum aðstæðum verður vernd hugverka sífellt mikilvægari þáttur í hefðbundinni starfsemi rekstraraðila. Þetta á við alls staðar í heiminum og ekki síst hér á landi. Með sífellt fullkomnari tækni er auðveldara að brjóta á hugverkarétti og nýta sér verk annarra í eigin þágu.

Mikilvægt er að tryggja að íslenskt hugvit, íslensk hönnun, íslensk list og íslensk framleiðsla njóti verndar í hvívetna bæði innanlands og á erlendri grundu. Reglur um hugverkavernd hafa flestar verið samræmdar um allan heim og við eigum að nýta þær til verndunar á íslensku hugverki og íslenskum afurðum á alþjóðamarkaði.

Að auki er mikilvægt að stjórnvöld taki ákvarðanir sem eru til þess fallnar að efla frumkvöðla og listamenn og styðja þá við að gera hugmyndir sínar að veruleika. Slíkur stuðningur skilar sér margfalt til baka í stóru myndinni, en hugverk geta aukið hagvöxt, skilað útflutningstekjum og verið atvinnuskapandi. Íslensk frumkvöðlastarfsemi hefur t.a.m. sýnt sig og sannað undanfarin ár.

Framsókn vill að stjórnvöld gangi í aðgerðir með það að markmiði að starfrækja eftirlit með mögulegum brotum á íslensku hugverki ásamt því að aðstoða frumkvöðla, framleiðendur og höfunda við að sækja rétt sinn þegar brotið er gegn hugverkarétti þeirra.

Framsókn vill að stjórnvöld aðstoði einstaklinga og lögaðila við að tryggja að vörur þeirra og þjónusta njóti sérstöðu á alþjóðamarkaði með nýtingu laga og reglna á sviði hugverkaréttar.

Framsókn vill að tryggt sé að fræðsla um hugverkaréttindi og vernd þeirra standi öllum til boða. Meðal markmiða slíkrar fræðslu væri að kynna fyrir þeim sem það sækja hvernig hægt er að tryggja vernd á hugverki sínu áður en það er of seint, t.d. hvað varðar einkaleyfi og vörumerkjavernd.

Hátækniþróun hefur umturnað heimsmyndinni síðastliðin ár. Á Íslandi eru mörg tækifæri til staðar er kemur að aukinni þátttöku Íslendinga og íslenskra fyrirtækja í þeirri þróun. Sérstaklega í ljósi þess að menntunarstig þjóðarinnar er mjög hátt í samanburði við flestar aðrar þjóðir og að grundvöllur frekari þróunar á þessu sviði byggir á hugviti.

Framsókn vill því að ýtt sé undir aukna framþróun á því sviði hér á landi til að tryggja aukna hagsæld þjóðarinnar til lengri tíma.

Framsókn vill að tryggt verði jafnt aðgengi að hátækninámi.

Rannsóknir og vísindi

Opinber stuðningur við vísindarannsóknir

Ásamt því að reka stofnanir sem hafa það verkefni að rannsaka ýmsa þætti hvað varðar t.d. náttúru og atvinnulíf, svo eitthvað sé nefnt, þá styðja stjórnvöld einnig við vísindarannsóknir með margvíslegum hætti. Þó fyrst og fremst með fjárveitingum til rannsóknastofnana og ákveðinna rannsóknaverkefna innan veggja háskólanna. Einnig hafa skattalegir hvatar til frekari rannsókna verið lögfestir hér á landi. Auk þess rekur ríkið samkeppnissjóði sem starfræktir eru með það að markmiði að veita rannsóknaverkefnum fjárhagslegan stuðning.

Framsókn leggur áherslu á að standa vörð um öfluga háskóla í landinu. Einnig eiga Íslendingar öflug rannsóknarfyrirtæki sem hafa verið í fararbroddi á sínum sviðum. Framsókn vill að opinber stuðningur verði áfram veittur til stuðnings við rannsóknaverkefni af öllum toga bæði í þágu vísinda og frekari nýsköpunar og atvinnusköpunar hér á landi.

Framsókn vill að stutt verði við námsmenn sem mennta sig við mikilvægar greinar á sviði vísinda og nýsköpunar, t.d. með hæfilegum námslánum til að sækja nám erlendis sem ekki býðst hér á landi.

Fjármögnun og stuðningsumhverfi nýsköpunar

Fyrstu ár nýsköpunarfyrirtækis reynast almennt erfið og mörg þeirra lifa þau ekki af. Fyrstu ár verkefnisins einkennast af hönnun og sköpun þjónustu eða vöru, en á þeim tíma eru tekjur af skornum skammti og kostnaður talsverður. Á þessum tíma er mikilvægt að stuðningur sé til staðar bæði á sviði hins opinbera og með einkaframtaki.

Mikilvægt er að sprotafyrirtæki og önnur nýsköpunarfyrirtæki hafi næga fjármögnunarmöguleika svo að hægt sé að komast í gegnum erfið hönnunar- og þróunartímabil, tryggja að nýsköpun nái góðri fótfestu og að úr verði arðbær fyrirtæki sem auka hagvöxt hér á landi. Mynda þarf skýra heildarmynd með löggjöf sem hvetur einkaaðila á borð við fjársterka fjárfesta, lífeyrissjóði og önnur fyrirtæki til að fjárfesta í nýsköpunarstarfsemi í auknum mæli. Mikilvægt er að nýsköpunarfyrirtæki geti tryggt sér fé til að standa straum af launum og launatengdum gjöldum ásamt því að geta mætt kostnaði við að hanna og þróa ákveðna lausn. Framsókn leggur til að skattalegir hvatar til einstaklinga sem kaupa hlutafé í sprotafyrirtækjum verði að varanlegu ákvæði í skattalögum, en talið er að hagrænn ábati slíks fyrirkomulags yrði hærri en kostnaður við þá aðgerð. Skoða skal möguleika þess að fyrirtæki, sem styrkja nýsköpunarstarfsemi, njóti skattalegs hagræðis af (því).

Framsókn styður starfsemi Rannís og styrkjakerfi þess sem er mikilvægt fyrir bæði frumkvöðla og nýsköpun almennt.

Framsókn vill að fjármagn til helstu nýsköpunarsjóða, s.s. Tækniþróunarsjóðs verði aukið. Síðastliðin ár hafa verkefni sem hafa sterkar grunnstoðir og góða vaxtarmöguleika ekki hlotið styrk vegna skorts á fjármagni. Einnig vill Framsókn bæta skattaumhverfi nýsköpunarfyrirtækja sem og frumkvöðla.

Ýta þarf undir frekari nýsköpun með fjölbreyttari styrkjamöguleikum fyrir sprotafyrirtæki.

Framsókn vill að bætt sé við flokki í viðmiðunarreglum reiknaðs endurgjalds hjá Ríkisskattstjóra fyrir sprotafyrirtæki. Ein helsta leið frumkvöðla til að fjármagna fyrirtæki sín á allra fyrstu árum er með eigin framlagi til fyrirtækisins. Nýr flokkur myndi gera frumkvöðlum kleift að halda niðri þróunarkostnaði þar til nægt fjármagn næst til verkefnisins án þess að missa réttindi á vinnumarkaði. Í dag þurfa frumkvöðlar að reikna sér samkeppnishæf laun of snemma í þróunarferlinu sem aftrar oft uppgangi fyrirtækjanna á fyrstu þróunarstigum.

Frumkvöðlar

Samfélagsfrumkvöðlar

Starfsemi samfélagsfrumkvöðla hefur það markmið að leita nýrra lausna við að leysa samfélagsleg vandamál t.d. vanda sem varða þróunarlönd og náttúru. Stundum er starfsemi samfélagsfrumkvöðla í formi hugverka- og nýsköpunar eða nýtingu tækni, en hún getur einnig falist í einfaldari lausnum.

Starfsemi af þessu tagi er samfélagslega mikilvæg og getur oft leyst hnúta sem stjórnvöld yrðu annars að glíma við dag hvern. Samfélagsfrumkvöðlar starfa almennt ekki í ágóðaskyni heldur frekar af ástríðu og hugsjón. Markmiðið er að hafa jákvæð áhrif á sitt nærumhverfi og jafnvel víðar með því að leysa vandamál sem myndu annars plaga þeirra samfélag.

Framsókn vill að stjórnvöld styðji við starfsemi samfélagsfrumkvöðla með margvíslegum hætti á sama máta og t.d. er gert fyrir hefðbundin fyrirtæki sem starfa í ágóðaskyni og rannsóknastarfsemi í þágu vísinda og nýsköpunar.