Mannréttindi

Framsókn berst fyrir mannréttindum, virðingu fyrir einstaklingnum og fjölskyldunni. Framsókn mun ávallt verja skoðana- og tjáningarfrelsi, trúfrelsi og friðhelgi einkalífs.
Framsókn setur manngildi ofar auðgildi og vill að hver og einn hafi sama rétt til menntunar, þroska, grundvallarlífskjara og náttúrugæða óháð uppruna, heilsu og efnahag.
Framsókn vill að enginn á Íslandi þurfi að búa við fátækt, að öllum sé tryggt öruggt húsaskjól og enginn þurfi að búa við óviðunandi aðstæður.
Framsókn vill stuðla að samfélagi þar sem allir geta verið virkir þátttakendur og hafi jöfn réttindi óháð fjárhags- og félagslegri stöðu.
Öll réttindi sem tengjast fullorðinsaldri verði virk við 18 ára aldur.

Málefni innflytjenda og umsækjanda um alþjóðlega vernd

Framsókn leggur áherslu á að ávallt sé horft heildstætt á málefni innflytjenda og umsækjanda um alþjóðlega vernd af mannúð og virðingu og að útlendingalög séu skýr og framkvæmd þeirra skilvirk og í samræmi við góða stjórnsýslu.

Framsókn vill inngildandi nálgun í innflytjendamálum sem snýr að því að virkja allt fólk til þátttöku, viðurkenna og virða fjölbreytileikann og gera alltaf ráð fyrir honum. Inngilding er samvinnuverkefni alls samfélagsins.

Ísland er fjölmenningarsamfélag og það kallar á vinnu að inngildingu á flestum sviðum samfélagsins til að stuðla að virkri þátttöku innflytjenda jafnt í samfélaginu sem og á vinnumarkaði. Fjölgun innflytjenda hefur haft jákvæð áhrif á íslenskt efnahagslíf og menningarlega fjölbreytni en því hafa líka fylgt áskoranir og verkefni. Við höfum sem samfélag þurft að styðja við og vinna að inngildingu nýrra íbúa sem sumir hverjir koma frá ólíkum menningarsvæðum.

Framsókn leggur áherslu á að lykill að inngildingu er betra aðgengi að íslensku og samfélagsfræðslu fyrir innflytjendur á öllum aldri og á öllum skólastigum, sem og viðurkenning á þekkingu og reynslu innflytjenda. Mikilvægt er að innflytjendum standi til boða aðgengileg og fjölbreytt íslenskukennsla.

Framsókn vill innleiða hvata til íslenskunáms og tryggja rétt innflytjenda til íslenskunáms á vinnutíma, þeim að kostnaðarlausu. Þá vill framsókn jafnframt að unnið sé að fjölgun kennara með fagþekkingu í kennslu íslensku sem annars máls fyrir fullorðna, bættu námsframboði og kennsluefni á því sviði.

Framsókn vill að ríkið leggi áherslu á að styðja við tækniframþróun sem auðveldar fólki að læra íslensku.

Framsókn vill að aðgengi að upplýsingum fyrir fólk sem vill setjast að á Íslandi sé samræmt og á helstu tungumálum.

Framsókn vill efla lýðræðisfræðslu á meðal innflytjenda með það að markmiði að auka lýðræðis- og kosningaþátttöku innflytjenda. Framsókn vill að aukin verði samfélagsfræðsla sem hluti af inngildingu í íslenskt samfélag og auka þekkingu innflytjenda á eigin réttindum, tækifærum og skyldum í íslensku samfélagi og áhrifum þess á daglegt líf þeirra.

Huga þarf sérstaklega að farsæld barna sem hingað flytja og þeirra sem eru önnur kynslóð innflytjenda. Virkni barna í íþróttum og tómstundum er mikilvægur þáttur í inngildingu barna og Framsókn vill halda áfram að auka þátttöku barna af erlendum uppruna. Framsókn vill styðja við móðurmálskennslu barna.

Framsókn vill auka stuðning við börn af erlendum uppruna sem miðast við þarfir hvers barns og aðstæður þess fyrstu árin eftir komu til landsins óháð aldri og skólastigi. Framsókn vill að geta skólakerfisins til þess að kenna íslensku sem annað mál verði stórefld sem og að stuðningur við leikskóla til að taka á móti börnum með erlendan uppruna verði aukinn og íslenskubrautum í framhaldsskólum fjölgað.

Framsókn leggur áherslu á að ríki og sveitarfélög séu með sameiginlega heildstæða stefnu í málefnum innflytjenda og umsækjenda um alþjóðlega vernd.

Framsókn vill auðvelda fólki frá löndum utan EES að sækja um atvinnuréttindi útlendinga. Þá vill Framsókn að löggjöf um tímabundið atvinnu- og dvalarleyfi verði breytt þannig að atvinnuleyfi sé ekki bundið við einn atvinnurekanda. Framsókn vill auðvelda innflytjendum að fara í raunfærnimat og fá viðurkennt nám erlendis frá. Jafnframt að náms- og starfsráðgjöf standi fullorðnum innflytjendum til boða um land allt.

Umsækjendur um alþjóðlega vernd

Framsókn vill taka vel á móti þeim einstaklingum sem hér hafa fengið alþjóðlega vernd. Framsókn vill að við móttöku umsækjanda um alþjóðlega vernd sé unnið með mannréttindi að leiðarljósi, að framkvæmd laga sé skilvirk og vel sé staðið að skipulagi umsókna og þjónustu samfélagsins. Byggja þarf kerfi umsókna um alþjóðlega vernd upp með skynsemi, raunsæi og mannúð að leiðarljósi í samræmi við innviði samfélagsins. Til grundvallar afgreiðslu umsókna um alþjóðlega vernd verður að leggja sérstaka áherslu á mannúðarsjónarmið og alþjóðlegar skuldbindingar.

Kostnaður við verndarkerfið hefur stóraukist á undanförnum árum, meðal annars vegna tilhæfulausra umsókna um alþjóðlega vernd. Snúa þarf þeirri þróun við með það að markmiði að draga úr kostnaði, meðal annars með því að tryggja að málsmeðferðartími umsókna um alþjóðlega vernd sé hraður, en tryggi um leið réttláta málsmeðferð umsækjenda. Það er ómannúðlegt að láta fólk dvelja hér í langan tíma í óvissu um framtíð sína. Þá er mikilvægt að löggjöf um málaflokkinn sé í samræmi við löggjöf hinna Norðurlandanna á hverjum tíma og að séríslenskar reglur í kerfinu verði afnumdar. Flýta þarf eins og kostur er brottvísun þeirra sem ekki hljóta vernd hér á landi. Jafnframt þarf að samræma heimildir til brottvísana á einstaklingum sem fengið hafa alþjóðlega vernd og þeirra sem fengið hafa dvalarleyfi hér á landi á grundvelli laga nr. 80/2016 og framið hafa alvarleg afbrot sem ógna allsherjarreglu, almannaöryggi eða almannaheilbrigði. Framsókn vill að flóttafólk hafi aðgengi að sérhæfðri geðheilbrigðisþjónustu með það að markmiði að draga úr neikvæðum áhrifum áfalla.

Framsókn vill að mannréttindi barna á flótta séu tryggð og litið á þeirra hagsmuni fyrst og fremst við ákvarðanatöku um dvöl hér á landi og ákvæði Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna séu í hávegum höfð. Framsókn vill ekki að börn sem eru umsækjendur um alþjóðlega vernd þurfi að búa í lokuðum búsetuúrræðum fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd. Mikilvægt er að greiða fyrir inngildingu barna inn í íslenskt samfélag.

Framsókn vill að öllum börnum sem hlotið hafa alþjóðlega vernd standi til boða að vera úthlutað málstjóra í samræmi við annað stig þjónustu samkvæmt lögum um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna. Hlutverk málstjórans er meðal annars gerð stuðningsáætlunar og að samræma þjónustu sem stendur til boða. Framsókn vill að samráð sé aukið við sveitarfélög þegar kemur að móttöku og þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd og stefnumótun í málaflokknum. Stuðla þarf þá að því að fleiri sveitarfélög taki þátt í móttöku umsækjanda um alþjóðlega vernd hér á landi til að dreifa álagi á innviði sveitarfélaganna. Jafnframt þarf að styrkja innviði sveitarfélagana til að geta tekið á móti umsækjendum um alþjóðlega vernd.

Málefni heimilislausra með fjölþættan vanda

Framsókn leggur áherslu á að heimilislaust fólk með fjölþættan vanda fái stuðning til betra lífs. Mikilvægt er að ríki og sveitarfélög vinni saman að því að byggja upp úrræði sem byggja á hugmyndafræðinni um Húsnæði fyrst og skaðaminnkun. Framsókn vill að lögheimilissveitarfélög heimilislausra standi vel að þjónustu við sína íbúa.

Málefni hinsegin fólks

Framsókn styður við baráttu hinsegin fólks og leggur áherslu á að Ísland verði alltaf fremst í flokki þegar kemur að réttindum hinsegin fólks.

Þekking á hinsegin málum er grundvöllur mannréttindabaráttu og því er mikilvægt að fræðsla um málefni hinsegin fólks sé aðgengileg. Framsókn vill að vægi hinsegin fræðslu verði aukið á leik- grunn- og framhaldsskólastigi í samræmi við aldur og þroska. Ásamt því að fræðsla um kynvitund, kynhneigð og mismunandi kyneinkenni verði hluti af foreldrafræðslu á heilsugæslustöðvum.

Leitast skal við að orðalag laga og reglna sé uppfært með tilliti til kynhlutleysis.

Leitast skal við að tryggja aðgengi að kynhlutlausum búningsklefum við sundlaugar og íþróttahús.

Málefni fatlaðs fólks

Allir einstaklingar eiga að hafa möguleika á því að vera fullir þátttakendur í því samfélagi sem þeir búa í. Mikilvægt er því að uppræta félags- og umhverfislegar hindranir sem aftra fötluðu fólki frá slíkri þátttöku. Framsókn styður lögfestingu samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks. Brýnt er að ríki og sveitarfélög komi sér saman um skipulag á þjónustu við fatlað fólk og fulla fjármögnun hennar. Framsókn leggur áherslu á að stytta verulega biðtímann eftir greiningu barna. Í því samhengi er snemmtæk íhlutun lykilþáttur. Þá þarf að tryggja að viðeigandi úrræði séu til fyrir fötluð börn og aðstandendur þeirra. Sem og að styðja við aðstandendur fatlaðs fólks. Mikilvægt er að skipulag þjónustu við fatlað fólk sé með þeim hætti að fatlað fólks fái hennar ávallt notið.

Húsnæðisuppbygging fyrir fatlað fólk

Mikilvægt er að tryggð verði fjármögnun frá ríki til sveitarfélaga til uppbyggingar á fjölbreyttu húsnæði fyrir fatlað fólk. Leita þarf leiða til að hraða uppbyggingu á hagkvæman hátt.

Stafræn þjónusta

Stafræn tækni á að vera verkfæri til aukinnar inngildingar og þátttöku fatlaðs fólks. Við útfærslu á allri stafrænni þjónustu verður að huga að aðgengi fatlaðs fólks að henni. Tryggja verður aðgengi fatlaðs fólks sem ekki er með rafræn skilríki að stafrænni þjónustu.

Inngilding og atvinnuþátttaka

Öll kerfi samfélagsins verða að gera ráð fyrir fötluðu fólki til að tryggja að fatlað fólk fái tækifæri til jafns við aðra.

Framsókn vill að fatlað fólk hafi möguleika á því að taka þátt á vinnumarkaði og vill áfram styðja við og bæta vinnumarkaðsúrræði eins og atvinnu með stuðningi.

Jafnrétti

Framsókn hafnar hvers konar mismunun sem gerir greinarmun á fólki t.d. eftir kynþætti, kynferði, tungu, trú, þjóðerni, kynhneigð, kyneinkennum, kynvitund, búsetu eða stjórnmálaskoðunum.

Framsókn styður rétt til þungunarrofs og ítrekar mikilvægi að greiðu aðgengi að getnaðarvörnum. Eins þarf tryggja gott aðgengi að tíðarvörum í efstu bekkjum grunnskóla og framhaldsskólum.

Framsókn viðurkennir mikilvægi fæðingarorlofs m.t.t. jafnréttis kynja og leggur áherslu á að sá réttur sé ávallt verndaður.

Framsókn leggur áherslu á að vinnan að jafnrétti er viðvarandi viðfangsefni stjórnmálanna.