Utanríkismál
Samþykkt á 37. Flokksþingi
Utanríkismálanefnd
Framsókn vill að leiðarljós Íslands í utanríkismálum séu friður og jafnrétti.
Framsókn vill að stefnumótun í utanríkismálum taki ætíð mið af hagsmunum lands og þjóðar hverju sinni.
Framsókn vill efla þátt öryggis- og varnarmála í utanríkisstefnunni, með áherslu á Norðurslóðir og svæðisbundna hagsmuni Íslands.
Framsókn leggur áherslu á alþjóðalög séu virt enda eru þau grundvöllur í samskiptum ríkja.
Alþjóðasamskipti og svæðisbundin samvinna
Norðurlandasamvinna
Framsókn vill áfram byggja upp öflugt samstarf milli Norðurlandanna. Íslendingar eiga sameiginlegra hagsmuna að gæta með nágrannaþjóðum sínum hvað varðar auðlindir, arfleifð, þjóðmenningu og öryggismál. Samstarf við Norðurlöndin mun áfram skipa mikilvægan sess í utanríkisstefnunni.
EES-samningurinn
Framsókn styður áframhaldandi þátttöku Íslands í EES-samningnum. Brýnt er að efla hagsmunagæslu Íslands gagnvart Evrópusambandinu, ekki síst með því að fylgjast markvissar með stefnumótun og umræðu á fyrri stigum og hafa áhrif á mótun EES-reglugerða áður en þær taka endanlega á sig mynd.
Framsókn vill tryggja að við innleiðingu EES-reglugerða í íslensk lög sé ekki gengið lengra en Stjórnarskrá lýðveldisins kveður á um. Þegar sérstakar aðstæður eru fyrir hendi ber Íslandi að nýta samningsrétt sinn og semja um viðeigandi aðlögun að íslenskum aðstæðum.
Framsókn hafnar afdráttarlaust innleiðingu Bókunar 35, þar sem hún myndi veikja stöðu íslensks löggjafarvalds og skerða fullveldi þjóðarinnar.
Evrópusambandið
Framsókn vill gott og virkt samstarf Íslands við Evrópusambandið á grundvelli EES-samningsins. Hagsmunum Íslands er best borgið utan Evrópusambandsins og EES-samningurinn tryggir aðgang að mörkuðum án þess að framselja fullveldi.
Framsókn hafnar inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
Norðurslóðir
Framsókn telur mikilvægt að viðhalda samstarfi ríkja á norðurslóðum um sameiginlega hagsmuni þeirra, svo mögulegt verði að samstarf takist á nýjan leik svo skjótt sem aðstæður leyfa.
Framsókn leggur áherslu á innlent samráð og samstarf um málefni norðurslóða til að tryggja aukna þekkingu á vægi norðurslóða þvert á stjórnsýsluna með þátttöku háskólasamfélagsins, sveitarfélaga, atvinnulífs og félagasamtaka.
Schengen-samstarfið
Framsókn telur brýnt að endurskoða aðild Íslands að Schengen-samstarfinu.
Frumskylda ríkisins er að tryggja öryggi og landamæri íslands. Framsókn vill efla og herða eftirlit á innri og ytri landamærum Íslands með auknum heimildum, betri tækjabúnaði og skýrari reglum. Markmiðið er að tryggja öryggi landsins, stöðva misnotkun á regluverki og framfylgja íslenskum lögum af festu og sanngirni.
Glæpamenn sem koma gagngert til Íslands til að fremja afbrot skal brottvísað með endurkomubanni.
Öryggis- og varnarmál
Framsókn styður þjóðaröryggisstefnu Íslands og framkvæmd hennar. Öryggis- og varnarmál ná nú í vaxandi mæli til málaflokka á borð við netöryggis og fjarskipta, fjölþátta ógnana og samgangna. Efla þarf viðbragðsáætlanir fyrir almenning til að mæta áskorunum á óvissutímum.
Framsókn vill efla viðnámsþol þjóðarinnar, meðal annars, með tilliti til eldsneytisforða og fæðuöryggis. Lágmarksbirgðir eldsneytis skulu miðast við 90 daga.
Framsókn áréttar að aðild að Atlantshafsbandalaginu og varnarsamningurinn við Bandaríkin eru meginstoðir varna og öryggis landsins og þetta samstarf skuli eflt af fremsta megni
Stafrænt fullveldi
Tryggja þarf stafrænt öryggi ríkisins með því að netsamband Íslands byggi á öruggum og fjölbreyttum tengingum til og frá landinu. Lykilkerfi stjórnvalda séu ekki háð einstökum erlendum vefþjónustum, svo stjórnsýsla, neyðarþjónusta, atvinnulíf og samfélagið í heild haldi virkni sinni ef ein tenging rofnar, bilana eða vegna annarra þjónustutruflana.
Alþjóðaviðskipti
Framsókn leggur áherslu á að í ljósi vaxandi óvissu í alþjóðaefnahagskerfinu og alþjóðaviðskiptum sé, nú sem aldrei fyrr, nauðsyn á að tryggja bestu viðskiptakjör, aðgang og samkeppnishæfni fyrirtækja á alþjóðamörkuðum. Þessu markmiði er best þjónað með aðild að kerfi þar sem leikreglur eru skýrar og grundvallast á bæði tvíhliða og svæðisbundnum viðskiptasamningum og samstarfi meðal ríkja innan Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar (WTO).
Framsókn vill tryggja áframhaldandi aðgang að innri markaði Evrópusambandsins (ESB) á grundvelli samningsins um EES og treysta jafnframt viðskiptasambönd við önnur mikilvæg markaðssvæði. .
Framsókn telur mikilvægt að líta ávallt til hagsmuna og sérstöðu Íslands við gerð fríverslunarsamninga, tvíhliða eða á vettvangi Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA). Þ.á. m. íslensks landbúnaðar og þeirra aðstæðna sem greinin starfar við.
Framsókn vill að Ísland beita sér áfram fyrir bættu aðgengi fátækra ríkja að alþjóðaviðskiptum og afnámi viðskiptahindrana gagnvart þeim.
Ísland sé í fremstu röð í alþjóðlegri baráttu gegn skattaskjólum
Framsókn telur að Ísland eigi að vera í fremstu röð í alþjóðlegri baráttu gegn skattaskjólum og styðja alþjóðlega samninga þar um. Skattheimta er forsenda þess að ríki geti byggt upp nauðsynlega innviði og veitt íbúum mikilvæga þjónustu. Skattaskjólin veikja því velferðarsamfélög um leið og þau auka ójöfnuð.
Ísland verði áfram í fararbroddi í mannréttindum og jafnrétti og efli þróunarsamvinnu.
Framsókn vill að Ísland beiti sér áfram fyrir vernd og eflingu mannréttinda um heim allan, þ.á m. jafnrétti, réttindum barna og réttindum minnihlutahópa.
Þróunarsamvinna
Framsókn vill að þróunarsamvinna verði áfram ein af meginstoðum utanríkisstefnunnar. Mikilvægt er að öflugt samstarf við Sameinuðu Þjóðirnar verði þar í forgrunni áfram og styrkt verði enn frekar við stöðu Sameinuðu þjóðanna í þróunarsamvinnu.
Framsókn telur að við frekari uppbyggingu þróunarsamvinnu ætti sérstök þekking Íslendinga á sviði sjávarútvegs, jarðhita, landgræðslu og jafnréttis áfram að vera í fyrirrúmi.
Samþykkt á 38. Flokksþingi Framsóknar í Reykjavík 14.-15. febrúar 2026.
