Utanríkismál

Framsókn vill sem fyrr verja fullveldi Íslands og sjálfstæði. Stefnumótun í utanríkismálum skal ætíð taka mið af hagsmunum lands og þjóðar hverju sinni. Brýnt er að tryggja efnahags- og viðskiptalega hagsmuni Íslands gagnvart viðskiptaþjóðum okkar. Ísland hefur skyldum að gegna í samvinnu við aðrar þjóðir um lausn sameiginlegra verkefna á alþjóðavettvangi. Framsókn vill að leiðarljós Íslands í utanríkismálum séu friður og jafnrétti. Framsókn vill efla þátt öryggis- og varnarmála í utanríkisstefnunni almennt. Framsókn leggur áherslu á alþjóðalög séu virt enda eru þau grundvöllur í samskiptum ríkja.

Alþjóðasamskipti og svæðisbundin samvinna

Mikilvægt er að rækta á breiðum grunni diplómatísk samskipti við önnur ríki og draga þannig úr viðsjám og efla traust.

Norðurlandasamvinna

Framsókn vill áfram byggja upp öflugt samstarf milli Norðurlandanna. Íslendingar eiga sameiginlegra hagsmuna að gæta með nágrannaþjóðum sínum hvað varðar auðlindir, arfleifð, þjóðmenningu og öryggismál. Samstarf við Norðurlöndin mun áfram skipa mikilvægan sess í utanríkisstefnunni, ekki síst nú þegar Finnland og Svíþjóð hafa gerst aðilar að NATO.

EES-samningurinn

Samningurinn um Evrópska efnahagssvæðið (EES) er mikilvægasti og umfangsmesti fjölþjóðasamningurinn sem Ísland á aðild að. Framsókn styður áframhaldandi þátttöku Íslands í EES-samningnum.

Nauðsynlegt er að efla hagsmunagæslu Íslands til muna gagnvart Evrópusambandinu, ekki síst til fylgjast betur með umræðu og hafa áhrif, á fyrri stigum, á komandi EES-gerðir. Þá er nauðsynlegt að tryggja skilvirka framkvæmd og þróun EES samningsins í aukinni samvinnu við löggjafarvaldið. Við innleiðingu á EES-gerðum í íslensk lög skal tryggt að ekki sé gengið lengra en gerðir segja til um. Þegar svo ber undir, ber Íslandi óhikað að semja um aðlögun að íslenskum sérhagsmunum, áður en af innleiðingu EES-gerða verður.

Evrópusambandið

Framsókn leggur áherslu á áframhaldandi gott samstarf við Evrópusambandið, en telur hins vegar hagsmunum Íslands best borgið utan þess. Stefnumótun í utanríkismálum skal ætíð taka mið af hagsmunum lands og þjóðar hverju sinni.

Norðurslóðir

Norðurslóðir hafa sem fyrr mikla þýðingu fyrir Ísland, m.a. með tilliti til loftslagsbreytinga, auðlindanýtingar, landgrunnskrafna, samfélagsbreytinga og mögulegra nýrra siglingaleiða. Hvort sem litið er til umhverfis, öryggismála, efnahagslegra eða félagslegra þátta, er mikilvægt að svæðið einkennist áfram af stöðugleika, sjálfbærni og samvinnu.

Þung samskipti sjö aðildarríkja Norðurskautsráðsins við Rússland hefur sett samskiptum ríkja um málefni norðurslóða þröngar skorður, m.a. á sviði vísinda og rannsókna og aðlögunar að loftslagsbreytingum, en lengstur hluti strandlengjunnar sem liggur að hafsvæði norðursins er í Rússlandi. Framsókn telur mikilvægt að viðhalda samstarfi ríkja á norðurslóðum um sameiginlega hagsmuni þeirra, svo mögulegt verði að samstarftakist á nýjan leik svo skjótt sem aðstæður leyfa.

Þá leggur Framsókn áherslu á innlent samráð og samstarf um málefni norðurslóða til að tryggja aukna þekkingu á vægi norðurslóða þvert á stjórnsýsluna með þátttöku háskólasamfélagsins, sveitarfélaga, atvinnulífs og félagasamtaka.

Schengen-samstarfið

Framsókn styður áframhaldandi aðild Íslands að Schengen-samstarfinu. Framsókn vill auka eftirlit á innri og ytri landamærum..

Málefni hafsins

Þar sem Ísland byggir afkomu sína að miklu leyti á sjálfbærri nýtingu sjávarauðlinda, ber að stefna að því að stjórnvöld taki fullan þátt í samstarfi ríkja um málefni hafsins og hafréttarmál, bæði á svæðisbundnum og alþjóðlegum vettvangi, í samstarfi við þar til bærar stofnanir.

Öryggis- og varnarmál

Í ljósi vaxandi óstöðugleika á alþjóðasviðinu, þarf að gera öryggis- og varnarmálum hærra undir höfði innan utanríkisstefnunnar almennt. Framsókn styður þjóðaröryggisstefnu Íslands og framkvæmd hennar. Öryggis- og varnarmál ná nú í vaxandi mæli til málaflokka á borð við netöryggis og fjarskipta, fjölþátta ógnana og samgangna.

Varnarsamningur við Bandaríkin

Aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu (NATO) og varnarsamningur Íslands og Bandaríkjanna tryggja í grundvallaratriðum öryggi landsins. Nú þegar öll Norðurlöndin eru aðilar að bandalaginu, kunna möguleikar í svæðisbundnu norrænu varnarsamstarfi að aukast. Framsókn telur mikilvægt að styrkja enn frekar stoðir þess í ljósi landfræðilegrar legu Íslands og leggur áherslu á áframhaldandi góð samskipti og samstarf við aðrar þjóðir. Raunsæi, fyrirhyggja og öflugar varnaráætlanir skipta sköpum.

Alþjóðaviðskipti

Framsókn leggur áherslu á að tryggja bestu viðskiptakjör, aðgang og samkeppnishæfni fyrirtækja á alþjóðamörkuðum. Þessu markmiði er best þjónað með aðild að kerfi þar sem leikreglur eru skýrar og grundvallast á bæði tvíhliða og svæðisbundnum viðskiptasamningum og samstarfi meðal ríkja innan Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar (WTO).

Tryggja ber áframhaldandi aðgang að innri markaði Evrópusambandsins (ESB) á grundvelli samningsins um EES og treysta jafnframt viðskiptasambönd við Bandaríkin og Bretland. Við gerð fríverslunarsamninga, tvíhliða eða á vettvangi Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA), skal ávallt litið til hagsmuna og sérstöðu Íslands, þ.á m. íslensks landbúnaðar og þeirra aðstæðna sem greinin starfar við.

Ísland skal áfram beita sér fyrir bættu aðgengi fátækra ríkja að alþjóðaviðskiptum og afnámi viðskiptahindrana gagnvart þeim.

Ísland sé í fremstu röð í alþjóðlegri baráttu gegn skattaskjólum

Ísland á að vera í fremstu röð í alþjóðlegri baráttu gegn skattaskjólum og styðja alþjóðlega samninga þar um. Skattaskjól eru ríki sem gera litlar eða engar kröfur um að eignarhald fyrirtækja sé þekkt og innheimta litla eða enga skatta af þeim. Með þessu skapa skattaskjólin fyrirtækjum og fjárfestum aðstöðu til að komast hjá skattlagningu. Skattheimta er forsenda þess að ríki geti byggt upp nauðsynlega innviði og veitt íbúum mikilvæga þjónustu. Skattaskjólin veikja því velferðarsamfélög um leið og þau auka ójöfnuð. Þau þurfa að víkja.

Ísland verði áfram í fararbroddi í mannréttindum og jafnrétti og efli þróunarsamvinnu.

Mannréttindavernd á að vera ríkur þáttur í utanríkisstefnu Íslands. Mannréttindayfirlýsing Sameinuðu þjóðanna frá 1948 er sá grunnur sem helstu samningar og yfirlýsingar alþjóðasamfélagsins um mannréttindi byggja á. Framsókn vill að Ísland beiti sér áfram fyrir vernd og eflingu mannréttinda um heim allan, þ.á m. jafnrétti, réttindum barna og réttindum minnihlutahópa.

Þróunarsamvinna

Þróunarsamvinna verði áfram ein af meginstoðum utanríkisstefnunnar. Mikilvægt er að öflugt samstarf við Sameinuðu Þjóðirnar verði þar í forgrunni áfram og styrkt verði enn frekar við stöðu Sameinuðu þjóðanna í þróunarsamvinnu.

Við frekari uppbyggingu þróunarsamvinnu ætti sérstök þekking Íslendinga á sviði sjávarútvegs, jarðhita, landgræðslu og jafnréttis áfram að vera í fyrirrúmi.