Farsæld Íslands byggist á verðmætasköpun

Farsæld þjóða er ekki komin undir því að þær séu mjög fjölmennar eða hafi mjög mikið um sig. Sérhverri þjóð vegnar vel sem hefur lag á að sjá kosti lands síns og nota þá eins og þeir eiga að vera notaðir.“

Þessi orð Jóns Sigurðssonar forseta eiga vel við í dag. Þau minna okkur á að farsæld fámennra þjóða ræðst af hæfni þeirra til að nýta eigin styrkleika.

Á undanförnum áratugum höfum við byggt upp öflugt hagkerfi á grunni þeirra auðlinda sem landið býr yfir. Endurnýjanleg orka, sjávarútvegur og ferðaþjónusta hafa skapað verðmæti og lífskjör sem fáar þjóðir búa við. Samhliða hefur hugverkadrifinn iðnaður sótt í sig veðrið og skapandi greinar orðið sífellt mikilvægari þáttur í útflutningi og verðmætasköpun.

Í harðnandi alþjóðlegri samkeppni er stærsta verkefni stjórnvalda að efla þessa styrkleika enn frekar. Hlutverk þeirra er að ryðja hindrunum úr vegi, stuðla að nýsköpun, laða að fjárfestingu og skapa fyrirtækjum umhverfi þar sem þau geta vaxið og keppt á alþjóðamörkuðum. Samkeppnishæfni verður ekki til af sjálfu sér. Hún byggist á skýrri sýn, festu í stefnumótun og vilja til umbóta. Ísland hefur gert stöðu sína gildandi í alþjóðasamvinnu með því að vera stofnaðilar að þeim stofnunum sem mynduðu grunn að vestrænni velsæld og lýðræði.

Þess vegna vekur athygli að ríkisstjórnin skuli verja svo mikilli orku í vegferð að Evrópusambandinu á sama tíma og fjölmörg brýn verkefni bíða úrlausnar hér heima. Framleiðni þarf að aukast, húsnæðismarkaður að styrkjast og menntakerfið að búa ungt fólk undir síbreytilegt atvinnulíf. Þar liggja raunverulegar áskoranir samkeppnishæfninnar.

Mario Draghi varaði við því í skýrslu sinni að Evrópa væri að dragast aftur úr helstu samkeppnislöndum heims. Framleiðnivöxtur væri of lítill, fjárfesting of veik og nýsköpun ekki nægilega öflug. Skilaboð hans voru skýr. Auðlegð þjóða ræðst af samkeppnishæfni.

Forstjóri Elkem, Álfheiður Ágústsdóttir, hélt nýverið áhugavert erindi þar sem hún benti á að útflutningstekjur væru undirstaða smáþjóðar í óstöðugum heimi. Ísland framleiðir mikilvæga málma fyrir Evrópu með hreinni og samkeppnishæfri orku. Þessar afurðir eru hluti af lykilvirðiskeðjum sem sífellt fleiri ríki vilja tryggja sér aðgang að. Kjarninn í máli hennar var skýr um stöðu Íslands. Ef við viljum bæta samkeppnishæfni, þá stjórnum við því best sjálf með því að auka fyrirsjáanleika á vinnumarkaði og í afhendingu orku, ásamt því að tryggja gott aðgengi að alþjóðlegum mörkuðum.

Framtíð Íslands ræðst því ekki af endalausum deilum um Evrópusambandsaðild, sem kljúfa þjóðina. Hún ræðst af því hvort okkur tekst að efla verðmætasköpun, styrkja útflutning og nýta betur þá kosti sem landið býr yfir. Það er hið raunverulega þjóðarverkefni.

Höfundur er formaður Framsóknarflokksins.

Höfundur: Lilja Dögg Alfreðsdóttir

Greinin birtist fyrst í Morgunblaðinu.