Það er eitthvað við aðdraganda kosninga sem fær mann til að staldra aðeins við. Ekki bara til að skoða loforð eða lesa yfir stefnuskrár, heldur til að velta fyrir sér stærri spurningum sem kannski gleymast stundum í dagsins önn – spurningum sem snúa að því hvernig samfélag við viljum vera og hvers konar fólk við viljum treysta fyrir því að leiða það áfram. Því þegar öllu er á botninn hvolft snúast kosningar ekki bara um tölur, sæti og niðurstöður. Þær snúast um gildi, um sýn, um fólk eins og mig og þig. – En kannski fyrst og fremst um það hvernig fólk nálgast hlutverk sitt.
Ég hef oft hugsað um það hvað það er sem skiptir raunverulega máli hjá þeim sem velja sér að stíga fram og taka þátt í að móta samfélagið sitt. Það er auðvitað mikilvægt að hafa skoðanir, að hafa þekkingu og vilja til að vinna, en það er eitthvað meira sem vegur þungt. Eitthvað sem ekki er alltaf hægt að setja á blað í stefnuskrá. Það er hugarfarið.
Viljinn til að hlusta af alvöru, ekki bara til að svara heldur til að skilja. Getan til að setjast niður með fólki sem er ekki sammála manni og leita samt leiða áfram. Hugrekkið til að taka ákvarðanir sem byggja á hagsmunum heildarinnar, jafnvel þegar það er ekki auðveldasta leiðin eða sú vinsælasta á þeirri stundu. Því samfélag er nefnilega ekki samansafn af ólíkum hópum sem hver og einn berst fyrir sínu horni, heldur lifandi heild þar sem allt tengist og þar sem ákvarðanir á einum stað hafa áhrif á annan, og þar sem við berum öll – hvert á sinn hátt, sameiginlega ábyrgð á því hvernig okkur tekst til.
Í litlu samfélagi eins og okkar hér á Akranesi, verður þetta enn skýrara. Hér mætumst við á öllum sviðum lífsins – í skólanum, á íþróttavellinum, í búðinni, í göngutúrnum. Við erum ekki bara íbúar á blaði, heldur nágrannar, foreldrar, vinir og samstarfsfólk. Þess vegna skiptir svo miklu máli að þau sem fara með ákvörðunarvaldið haldi þessari tengingu, að þau gleymi ekki að á bak við hvert mál eru manneskjur, aðstæður og líf. Ekki bara tölur á excel skjali. Á sama tíma skiptir líka gríðarlega miklu máli að við sem samfélag horfum á okkur sem heild.
Að við þorum að spyrja okkur ekki bara hvað þjónustan geri fyrir okkur sjálf eða okkar nánasta hóp, heldur hvernig við getum í sameiningu byggt upp samfélag sem er gott fyrir alla. Samfélag þar sem börn fá að blómstra, þar sem ungmenni finna tækifæri, þar sem fullorðið fólk hefur svigrúm til að vaxa og þar sem eldri borgarar finna fyrir virðingu og öryggi. Samfélag sem er inngildandi, þar sem allir eiga sér stað og finna að þeir skipta máli.
Slíkt samfélag verður ekki til af sjálfu sér.
Það verður til í samtali og í samstarfi. Í því að við veljum að nálgast hvert annað af virðingu, jafnvel þegar við erum ósammála. Í því að við tölum bæinn okkar upp, ekki af því að við sjáum ekki það sem má betur fara, heldur af því að við trúum því að við getum gert hlutina betur – saman.
Kannski er það einmitt þetta sem skiptir mestu máli þegar við veltum fyrir okkur hverjir eigi að leiða bæinn okkar næstu fjögur ár. Ekki bara hvaða hugmyndir fólk hefur, heldur hvernig það vinnur með öðrum, hvernig það talar um samfélagið sitt og hvernig það nálgast ábyrgðina sem því er falin.
Viljum við fólk sem dregur línur á milli „okkar“ og „hinna“, eða fólk sem sér tækifæri í því að byggja brýr? Viljum við fólk sem einblínir á það sem er að, eða fólk sem sér bæði áskoranirnar og möguleikana og hefur vilja til að vinna með báðu? Viljum við fólk sem talar hátt, eða fólk sem hlustar vel?
Svarið við þessum spurningum er ekki bara spurning um pólitík. Það er spurning um það hvernig samfélagi við viljum vera hluti af. Því samfélagið okkar er ekki eitthvað sem „aðrir“ byggja fyrir okkur. Það er eitthvað sem við byggjum saman – í litlum skrefum á hverjum degi, í samtölum, ákvörðunum og samskiptum.
Og þegar við göngum að kjörborðinu erum við ekki bara að velja fólk á lista. Við erum að velja hvaða gildi við viljum að móti bæinn okkar. Hvaða tón við viljum að umræðan hafi.
Og hvers konar samfélag við viljum skapa – saman.
Liv Åse Skarstad, bæjarfulltrúi Framsóknar og frjálsra á Akranesi
