Skattahækkanir yfir 60 milljarðar á tveimur árum
Fréttir
Skatta- og gjaldahækkanir ríkisstjórnarinnar nema yfir 60 milljörðum króna á tveimur árum samkvæmt tölum sem Stefán Vagn Stefánsson, þingmaður Framsóknarflokksins, lagði fram á Alþingi. Á sama tíma og heimili og fyrirtæki glíma við háa vexti og verðbólgu hefur ríkisstjórnin ákveðið að draga úr hluta fyrirhugaðra gjaldahækkana. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra staðfesti að tiltekin opinber gjöld hefðu bein áhrif á vísitölu neysluverðs.
Þetta kom fram í óundirbúnum fyrirspurnartíma á Alþingi 13. október þegar Stefán Vagn krafði forsætisráðherra svara um áhrif skattahækkana á verðbólgu og misræmi sem hann taldi vera í málflutningi ráðherra ríkisstjórnarinnar.
Yfir 60 milljarðar í auknar álögur
Stefán Vagn benti á að krónutöluhækkanir og aðrar skattahækkanir í fjárlagafrumvarpi ársins 2027 næmu um 34 milljörðum króna. Sambærilegar hækkanir í fjárlagafrumvarpi ársins 2026 hefðu verið um 30 milljarðar króna.
Samanlagt væri því um að ræða rúmlega 60 milljarða króna á tveimur árum.
Í tengslum við nýlegt samkomulag á vinnumarkaði hefur ríkisstjórnin hins vegar ákveðið að lækka fyrirhugaðar hækkanir tiltekinna krónutölugjalda úr 5,2% í 2,5%. Að sögn Stefáns nema aðgerðir ríkisstjórnarinnar vegna samkomulagsins um 1,5 milljörðum króna á næsta ári.
Forsætisráðherra staðfestir áhrif á verðbólgu
Stefán Vagn rifjaði upp að fjármála- og efnahagsráðherra hefði áður haldið því fram að ekki væri þörf á að lækka fyrirhugaðar krónutöluhækkanir þar sem þær hefðu ekki áhrif á vísitölu neysluverðs að neinu marki.
Hann spurði forsætisráðherra hvort hún væri sammála því mati, enda hefði ríkisstjórnin nú ákveðið að lækka einmitt þau gjöld sem áður hefðu verið sögð hafa óveruleg áhrif á verðbólgu.
Kristrún svaraði spurningunni ekki beint í fyrri ræðu sinni en staðfesti í síðara svari að hluti gjaldanna hefði áhrif á verðbólgumælingar.
„Auðvitað er það þannig að ákveðnir liðir í krónutölugjöldum hafa áhrif á vísitöluna. Við vitum það alveg og þess vegna er svo mikið um það rætt,“ sagði forsætisráðherra.
Hún tók fram að aðrir liðir krónutölugjalda hefðu ekki bein áhrif á vísitöluna. Ríkisstjórnin hefði því ákveðið að einbeita sér að þeim gjöldum sem mældust í henni.
Forgangsraða barnabótum fremur en frekari lækkun gjalda
Kristrún sagði aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa verið afmarkaðar og að frekari lækkun opinberra gjalda myndi hafa áhrif á afkomu ríkissjóðs.
Ríkisstjórnin hefði því ákveðið að verja fjármunum til að koma í veg fyrir skerðingar barnabóta fremur en að lækka fleiri gjöld.
„Það er ekki sjálfstætt markmið í þessum aðgerðum að reyna að lækka gjöld sem mest á öllum stöðum,“ sagði forsætisráðherra.
Stefán Vagn lagði áherslu á mikilvægi þess að tekist hefði að koma í veg fyrir uppsögn kjarasamninga, enda hefði slíkt getað haft alvarleg áhrif á efnahagslífið. Meginmarkmiðið væri að ná niður verðbólgu og þar með vöxtum.
Samkvæmt tölunum sem Stefán Vagn lagði fram stefnir ríkisstjórnin í skatta- og gjaldahækkanir upp á rúmlega 60 milljarða króna á tveimur árum, en dregur nú úr hluta fyrirhugaðra hækkana til að takmarka áhrif þeirra á verðbólgu. Forsætisráðherra staðfesti að tilteknar gjaldahækkanir skiluðu sér inn í vísitölu neysluverðs, þótt ríkisstjórnin hefði kosið að takmarka aðgerðir sínar við hluta gjaldanna.
