Hundruðir þúsunda á önn fyrir íþróttaiðkun barnanna
Branches
Undanfarið hef ég reynt að leggja raunhæft mat á hvað það kostar í reynd að eiga barn í skipulögðu íþróttastarfi í Garðabæ. Þegar rætt er um æfingagjöld gleymist auðveldlega að heildarkostnaðurinn er jafnan mun meiri: búnaður, mótsgjöld, ferðalög og annað sem fylgir reglulegri þátttöku. Í mínu tilviki, hjá níu ára barni sem stundar bæði knattspyrnu og fimleika, nemur kostnaðurinn um 400 þúsund krónum, eingöngu fyrir vorönnina.
Kostnaðurinn er auðvitað breytilegur eftir aðstæðum, aldri barns, fjölda þeirra íþrótta sem barnið stundar og eðli viðkomandi greinar. Þó er ljóst að kostnaður við þátttöku barna í skipulögðu íþróttastarfi getur hæglega numið hundruðum þúsunda króna á einni önn. Það má því vera ljóst að um veruleg útgjöld er að ræða og fyrir heimili með fleiri en eitt barn verður sú byrði fljótt þung.
Þetta er umhugsunarvert. Upphæðin er ekki nefnd hér til að ýkja stöðuna, heldur til að minna á að aðgengi barna að íþróttum ræðst í reynd í æ ríkari mæli af fjárhagsstöðu heimilanna. Það er þróun sem við eigum ekki að láta viðgangast.
Þetta skiptir máli vegna þess að íþróttir og skipulagt tómstundastarf á ekki að vera munaður. Í slíku starfi byggja börnin m.a. upp sjálfstraust, félagsfærni og samvinnu. Íþrótta- og tómstundastarf er jafnframt lýðheilsumál og lykilforsenda í forvarnarstarfi sveitarfélaga. Við eigum að gæta þess að fjárhagur foreldra verði ekki helsti mælikvarðinn á það hversu greiða leið barnið á inn í slíkt starf.
Garðabær veitir vissulega frístundastyrk, og það er jákvætt. En þegar almennur styrkur nemur 67 þúsund krónum á ári og viðbótarstuðningur við tekjulægri heimili 15 þúsund krónum blasir við að þær fjárhæðir duga skammt þegar heildarkostnaður þátttöku hleypur á hundruðum þúsunda króna. Sá veruleiki snertir ekki aðeins tekjulægstu heimilin, heldur einnig fjölmargar fjölskyldur sem finna sífellt meira fyrir hækkandi framfærslukostnaði.
Þetta er ekki gagnrýni á íþróttafélögin. Þvert á móti er starfið sem þar er unnið eitt af því mikilvægasta sem samfélagið býður börnum upp á. Það er einmitt þess vegna sem það væri eðlilegt að Garðabær taki virkari þátt í að tryggja jafnt aðgengi allra barna. Ef fjárhagur bæjarins er traustur, þá á það að endurspeglast í forgangsröðun sem skiptir fjölskyldur raunverulega máli.
Það er sameiginlegt hagsmunamál samfélagsins í heild að börn hafi raunhæfan aðgang að uppbyggilegu starfi, góðu félagsumhverfi og þeim tengslum sem myndast í skipulögðu íþrótta- og tómstundastarfi. Samfélag sem vill byggja á samvinnu, jöfnum tækifærum og farsæld barna getur ekki sætt sig við að slíkur aðgangur ráðist í of ríkum mæli af efnahag foreldra.
Í grunninn snýst þetta um hvers konar samfélag við viljum byggja. Hvort við viljum samfélag þar sem þátttaka barna í íþróttum og tómstundum er raunhæfur valkostur fyrir öll börn, eða samfélag þar sem hún verður smám saman forréttindi þeirra sem hafa mest á milli handanna.
Af þessum ástæðum er eitt af baráttumálum Framsóknar að hækka frístundastyrkinn úr 67.000 krónum í 100.000 krónur á ári. Með breytingunum væri jafnframt tryggt að börn á aldrinum fimm til sex ára geti iðkað a.m.k. eina íþrótt eða tómstund foreldrum að kostnaðarlausu.
Samkvæmt skýrslum um nýtingu hvatapeninga í Garðabæ síðustu ára hefur nýtingarhlutfallið barna sem eiga rétt á frístundastyrk verið fremur stöðugt, eða um 77%. Fjárhagsáætlanir sveitarfélagsins hljóta að taka mið af mögulegri nýtingu styrksins og því er þetta ekki innantómt loforð heldur raunhæf forgangsröðun innan þess svigrúms sem bærinn hefur.
Sterkt bæjarfélag mælist ekki bara í yfirlýsingum um traustan rekstur. Það mælist líka í því hvort börn hafi jöfn tækifæri til þátttöku, vaxtar og farsældar.
Inga Amal Hasan
Höfundur skipar 5. sæti á lista Framsóknar í Garðabæ fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar
