Þegar ungt fólk sem elst upp í Garðabæ fer að huga að eigin heimili, stofna fjölskyldu eða stækka við sig, blasir oft við erfið staða: bærinn er einfaldlega ekki alltaf raunhæfur kostur. Ekki vegna skorts á vilja, heldur vegna þess að húsnæðisverð og takmarkað framboð á fjölbreyttu húsnæði þrengja verulega að valkostunum.
Garðabær er, og hefur lengi verið, eftirsóttur til búsetu. Það er styrkleiki sem við eigum að vera stolt af. Við verðum þó að spyrja okkur að því hvernig bæ við viljum byggja til framtíðar. Ef við gerum ekkert, er hætt við að Garðabær verði í auknum mæli bær þar sem margir eiga rætur, en færri raunhæfan möguleika á að byggja sína framtíð.
Það er ekki sú framtíðarsýn sem ég vil sjá fyrir bæinn okkar.
Lóðastefna mótar framtíð bæjarins
Húsnæðisverð á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað hratt á undanförnum árum og lóðaverð er einn þeirra þátta sem hefur áhrif á endanlegt íbúðaverð. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun hefur ítrekað bent á þörfina fyrir fleiri hagkvæmar íbúðir, ekki síst fyrir ungt fólk og fyrstu kaupendur. Þar geta sveitarfélög haft raunveruleg áhrif – með skipulagi, lóðaúthlutun, lóðaverði og skýrum skilmálum í samstarfi við uppbyggingaraðila.
Garðabær hefur hingað til lagt áherslu á að hámarka tekjur af sölu byggingarréttar. Það er skiljanlegt út frá rekstrarsjónarmiðum, en lóðir eru ekki aðeins tekjulind. Þær eru líka eitt mikilvægasta stjórntæki sveitarfélagsins til að móta framtíðarsamfélagið. Það þarf að horfa lengra en til þess verðs sem fæst fyrir byggingarréttinn í dag. Raunverulegur ávinningur fyrir bæinn felst líka í því að ungt fólk, barnafjölskyldur og fólk með rætur í Garðabæ geti séð framtíð hér, tekið þátt í samfélaginu og lagt sitt af mörkum til bæjarins til lengri tíma.
Garðaholt er tækifæri til að gera betur
Í skipulagsumræðu hefur verið rætt um að á hluta Garðaholts geti risið 1000–1500 íbúðir og með nýjum hverfum geti íbúar Garðabæjar fjölgað um nokkur þúsund á næstu árum. Slík uppbygging mun hafa mikil áhrif á þróun bæjarins og þess vegna skiptir öllu máli að vel sé vandað til verka.
Garðaholt er einstakt tækifæri til að skapa fjölbreytta, fallega og fjölskylduvæna byggð. Þar ætti ekki aðeins að horfa til tveggja öfga, stórra einbýlishúsalóða annars vegar og mjög þéttrar fjölbýlishúsabyggðar hins vegar. Við þurfum millileiðir og fjölbreytni: lágreist sérbýli, raðhús, parhús og minni fjölbýlishús sem skapa raunhæfa valkosti fyrir fólk á ólíkum aldri og á ólíkum stöðum í lífinu.
Til að ná þessu þarf sveitarfélagið að stíga skýr skref og hugsa lengra en til næstu lóðaúthlutunar.
Það þarf meðal annars að:
bjóða upp á lóðir og byggingarrétt með skilmálum sem stuðla að hagkvæmari íbúðum og fjölbreyttari stærðum
eiga markvisst samstarf við uppbyggingaraðila sem eru tilbúnir að byggja á skynsamlegum forsendum gegn skýrum kröfum um stærðir, verð og gæði.
skoða leiðir til að tryggja að hluti nýrra íbúða nýtist fólki sem hefur sterka tengingu við Garðabæ, til dæmis þeim sem hafa alist hér upp, gengið í skólana okkar og tekið þátt í íþrótta- og félagsstarfi bæjarins.
Þetta eru ekki róttækar hugmyndir. Þetta er ábyrg og framsýn húsnæðis- og skipulags. Ef vel er haldið á málum getur Garðaholt orðið fyrirmyndarhverfi þar sem vandað skipulag, fjölbreytt húsnæði, góð tenging við náttúru og sterk samfélagshugsun fara saman.
Blandað samfélag er sterkt samfélag
Sterkt samfélag byggist á fjölbreytni. Garðabær þarf að vera bær þar sem kennarar, iðnaðarmenn, hjúkrunarfræðingar, ungar fjölskyldur, eldri borgarar og fólk á ólíkum æviskeiðum geti fundið sér heimili. Það er þannig samfélag sem byggir upp öflug hverfi, skóla, íþróttastarf og bæjarbrag.
Spurningin er því einföld: Viljum við að Garðabær verði áfram raunhæfur kostur fyrir næstu kynslóð, eða bær sem hún heimsækir en hefur ekki efni á að búa í? Tími er kominn á nýja hugsun, skýra rödd og forgangsröðun sem vill skapa Garðabæ fyrir fleiri kynslóðir.
Það er sú framtíðarsýn sem Framsókn býður fram.
Höfundur er Einar Þór Einarsson sem skipar 3. sæti á lista Framsóknar í Garðabæ fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar 2026.
